|
|
|
khfxI -krnYl isMG igafnI - iPLlfzYlPLIaf
sLIql
jMmI qF cMzIgVH ivc sI pr Aus dy ipqf jI PLfrmysI dy ibjLnYs leI idwlI jf vwsy
. EdoN Auh msF ds sfl dI sI . pVHfeI ivc bVI inpuMn . jdoN Aus ny idwlI
XUnIvristI qoN ‘ieknOimks’ ivc ‘PLst-klfs PLst’ aYm[ ey[ kIqI, EdoN
Auh iewkI sfl dI sI .
afm kuVIaF nfloN kd kfT ivc vDyry lMmI. rMg qF Ausdf gorf nhIN sI pr
ichry dy idlksL nksLF qy lwk qoN vI lMmy vflF kfrn Auh iek mfzl vFg lgdI sI .
koeI vI iek vfrI imlx nfl Aus dI sLKsIaq qoN pRBfvq hoey ibnF nhIN rih skdf sI
.
Aus idn Auh ‘mhfrfxI kflj’ ivc lYkcrfr dI ieMtrvIAU leI jYpur jf
rhI sI, jdoN tryn dy PLst klfs kMpfrtmYNt ivc acfnk Aus dI mulfkfq nvjoq nfl
ho geI. nvjoq torFto qoN afpxI kjLn dI sLfdI ivc sLfml hox jYpur jf irhf sI qy
ieMzIaf ivc tryn df ieh Aus df pihlf sPLr sI. gwlF gwlF ivc pqf lwgf, kYnyzf
ivc ipCly sfl isKsLf smfpq krn AuprMq Auh ‘kMipAUtr-aYnfilst’ dI nOkrI kr
irhf sI. ivdysLI jIvn dy pRBfv kfrn Auh kfPLI KLulfsy suBf df lgdf sI .
sLIql nMU BfvyN idwlI ivc rihx krky ihMdI bolx dI afdq sI, pr Gr ivc
sfry pMjfbI boldy sn . nvjoq aMgRyjLI ivc gwlF krdf krdf kdy kdy pMjfbI bol
pYNdf. TyT pMjfbI . sLIql
nMU bVf cMgf lgdf .
sPLr dy pihly GMty dy aMdr hI dovyN kfPLI KulH gey sn .
“kYnyzf ivc vI qusIN tryn df sPLr aksr krdy hovogy ?”
“kdI kdfeIN . afm qOr qy kfr qy hI‘trYvl’ krIdf hY . tryn ivc qF
mYN ‘bor’ ho
jFdf hF. dUr jfxf hovy qF ‘PLlfeIt’ lY leIdI hY .”
“so awj vI qusIN ‘bor’ hI ho rhy hovogy ?”
“pqf nhIN, awj vrgf tryn df ‘ieMtrYsitMg’ sPLr qF rwb rojL rojL
krfvy .” Auh sLIql dy ichry ƒ pVH irhf sI .
sLIql afpxy aMdr hOlI hOlI Aus dy hfv Bfv jjLb krdI hoeI dbI muskrfht
nfl iKVkI ivcoN Bwjy jFdy drKqF vwl vyKx lwg peI .
gwzI ‘bFdI kUeI’ stysLn qy rukI . dohF ny slfh kr ky zfeIinMg kfr
dy bihry koloN cfh aqy snYks dI tRy mMgvfeI .
“quhfnMU qF kOPLI pIx dI afdq hoxI ey ?” “nhIN,
mYN vI cfh df sLOkIn hF . lE mYN cfh bxfvF .”
“jnfnIaF vflf kMm ?” sLIql ny tok mfrI .
“jnfnIaF nMU vI qF kdy ivhl imlxI cfhIdI hY .” dovyN hws pey
. “sLUgr ikMnI ?”
“no QYNks ! mYN cfh ivc sLUgr nhIN pINdI .”
“mY nMU qF puwCxf hI nhIN cfhIdf sI, qusIN qF pihlF hI kfPLI svIt ho
.”
sLIql ny sLrmf ky cfh df kwp PV ilaf qy bolI, “afh pystrI vYsy qF
svfdlI hY, bt idar iejL tU mwc sLUgr .” “no
vMzr ! qusIN bVy iPwgr kOnsLs lgdy ho .” Auh Aus nMU hyToN Aupr qwk ky
jfiejLf lYNdf boilaf .
“vYsy qusIN kYnyzIan lok kuVIaF dy sLrIrk nfp qol dI jfxkfrI ivc bVy
qyjL ho .” Ausny hws ky Aus dy rImfrks dI dfd idwqI qy puwCx lwgI, “jYpur
qusIN ikwQy Tihrogy ?”
“rylvy kflonI . myry aMkl vYstrn rylvy ivc ieMjInIar hn . qy qusIN
?”
“pqf nhIN, mYN pihlI vfrI jf rhI hF . vYsy kihMdy hn gvrnmYNt tUirst
hotl kfPLI cMgf hY .”
“ikMny idn Tihrogy ?”
“bs klH ieMtrvIAU hY . Aus qoN bfad iek do idn, sLfied sfeIt-sIieMg
kr lvF . pr nvIN QF hox krky pwkf nhIN kih skdI . qusIN ?”
“myrI kjLn dI vYizMg prsoN hY . ijLafdf qoN ijLafdf hPLqf Br rhFgf .
kI qusIN myrI kjLn dI vYizMg qy afAuxf cfhogy ?”
“dYt iejL ieMtrYsitMg . pr iks irsLqy nfl ?” sLIql ny soc ky
puwiCaf .
“iek gYst dy irsLqy nfl . jF nvjoq dy hmsPLr dy irsLqy nfl .” qy
dovyN hws pey . nvjoq socdf irhf ik kI kih igaf Auh .
“nvjoq ! iek gwl puwCF ?’
“kI ?”
“kI qusIN sLfier qF nhIN ?”
“nOt rIalI, ikAuN ?”
“hmsPLr ikMnf rock sLbd hY . ies ivc ikMnf inwG hY qy iesdy ikMny
Cupy arQ hn .”
“sLIql ! qusIN burf qF nhIN mnfieaf ? asIN ieko tryn ivc . ieko
mMijLl . pqf nhIN mYN ikAuN[[[[?” iek anjfxI kuVI ƒ acfnk bymuhfry nyVqf
ivKf ky Auh psLymfn hoieaf lgdf sI .
“no, no, no . mY nMU qF aYNj lgdY ijvyN iPLlmF ivc huMdY .”
“mY nMU qF aYnf ssqf nhIN lgdf .” nvjoq ny AusdIaF awKF dI gihrfeI
ivc Jfk ky ikhf
.
sLIql muskrfeI . ies imwTI muskrfht ivc ijvyN koeI lfj CupI hovy . tryn
jYpur stysLn qy jf rukI . nvjoq dy aMkl qy aFtI Aus nMU stysLn qy lYx
afey sn . Aus ny sLIql dI jfx pihcfx krFidaF disaf, “iehnF df nfm sLIql hY .
eyQy mhfrfxI kflj ivc ieMtrvIAU dyx afey ny . aMkl, kI afpF iehnF nMU
gvrnmYNt tUirst hotl Cwz skdy hF ?”
“Auh qF njLdIk hI hY . sfzy bMgly qoN pMj imMt df pYdl rsqf hY .”
“clo pihlF Gr clo . cfh pI ky Cwz afvFgy .” aFtI ny sLIql dy moZy
qy hwQ rwK ky afdr nfl ikhf .
sLIql kuJ khy ibnF aFtI nfl kfr dI ipClI sIt qy bYT geI .
ivafh dy kfrn bMgly ivc kfPLI rOxk sI . hor vI keI pRfhuxy afey hoey sn
. nvjoq dI kjLn sLIlU df mMgyqr Aus dy hI kflj df dosq sI . ieh hox vflI AuhnF
dI lv-mYirj sI qy ies KusLI ivc Aus qy iek ajIb inKfr sI . zulHdy zulHdy
hfisaF kfrn Auh hor vI sohxI lgdI sI . nvjoq nMU Auh ikMny virHaF ipwCoN
Guwt ky imlI .
“Bf jI ! ieh quhfzI grl PLrYNz ?” sLIlU ny awgy vD ky sLIql df hwQ
PV ilaf . nvjoq nfl afeI eys ipafrI ijhI kuVI nMU vyK ky Auh hor kuJ
socy ibnF hI AuqsLfh nfl bolI .
sLiql sLrmf geI . nvjoq hYrfnI ivc kuJ kihMdf kihMdf ruk igaf .
“hF, hF ! ieh nvjoq dI dosq hY .” aFtI ny BfvpUrq lihjy nfl sLIql
dI ipwT qy hwQ PyridaF ikhf .
“bhfdr ! cfey lfE BfeI .” aMkl ny zfeIinMg rUm ivcoN afvfjL mfrI .
sLIlU qy aFtI ivckfr bYTI cfh pINdI sLIql nMU nvjoq aqy sfrf
pirvfr sDrfeIaF awKF nfl ieMj vyK irhf sI ijvyN Aus nMU hI huxy huxy sgn
pYx vflf hovy . qy Auh sMgdI sMgdI awKF AucIaF nhIN sI kr rhI .
“sLIql df hotl jfxf jLrUrI qF nhIN . eyQy Gr ivc hI Tihr skdI hY .”
aFtI ny slfh idwqI .
“no QYNks’ aFtI jI . quhfzf qF ivafh df hI ikMnf kMm ipaf hY . nfly
‘XU hYv ey hfAus PLuwl’ . vYsy mYN sLfdI dy idn af skFgI .”
“jLrUr afxf sLIql .” sLIlU ny iewCf jLfhr kIqI .
nvjoq dy aMkl ny jLrUrI kMm jldI ikDry jfxf sI . sLIlU ny tYlIPLon krky
hotl df ‘rUm rIjLrv’ krvf ilaf qy bhfdr nMU sLIql df sUt-kys cukvf
ky, nvjoq nMU nfl lY ‘polo-grfAuNz’ lMG ky hotl jf phuMcy . `cYk-ieMn’
krvf ky jfx lwgI sLIlU ny puwiCaf, “quhfzI ieMtrvIAU ikMny vjy hY ?”
“svyry ds vjy .”
“ivsL XU bYst afPL lwk .’ asIN ‘lMc’ qy quhfzf ieMqjLfr krFgy
.”
“no sLIlU . pqf nhIN lMc qwk ivhlI hovFgI ik nhIN . vYsy vtxy dI rsm
qoN pihlF jLrUr phuMc jfvFgI .”
“E ky . Bf jI…[[ qusIN qF ajy rukxf hovygf…[ .” sLIlU nvjoq ƒ
sLrfrq nfl awK mfr ky hwsdI hoeI ‘bfie-bfie’ krdI clI geI .
nvjoq kuJ dyr kMpxI dyx vfsqy sLIql kol ruk igaf .
“XU afr so lwkI .’ quhfzI aFtI dy pirvfr dy sfry mYNbr bVy hI
ipafry lok hn .”
“qy mYN …?”
dovyN Thfkf mfr ky hws pey .
hotl dy kmry ivc smfn rK ky dovyN kuJ dyr ‘lfn’ ivc tihldy rhy, Pyr
tYksI lY ky imrjLf iesmfeIl roz huMdy mhfrfxI kflj df ‘kYNps‘ vyKx cly gey
. vfpsI qy rfm invfs bfgL aMdr pRvysL krky tYksI vfly nMU ivdf kIqf qy
bfgL dI suMdrqf df njLfrf lYx leI pYdl hI tur pey . QF QF qy ‘PUl mq qoVo’
dy ‘postr’ lwgy hoey sn . pqf nhIN nvjoq qoN irhf nf igaf . eyDr EDr vyK
ky Aus ny iek vwzf PLuwl qoV ilaf .
“lgdY bcpn qoN hI ieh gunfh krn dI quhfzI afdq hoxI hY .” sLIql ny
sLrfrq nfl hws ky ikhf .
“jy mflI ny vyK ilaf qF iek zflr df ‘itwp’ njLr kr idaFgf . kI
mYN ieh quhfzy vflF ivc [[[[?”
sLfied sLIql eynI suMdr drKLfsq leI pihlF hI by-qfb sI . Aus ny ibnF
AujLr, ipwT BuaF ky nvjoq nMU PLuwl tMgx dI KusLI pRdfn kr idwqI . vflF
rfhIN Aus dy nOjvfn hwQF dy sprsL ny ijvyN Aus dy aMg aMg nMU grmf idwqf
. ikMnf icr KloqI afpxIaF hwsdIaF awKF ivcoN Auh Aus dy ivjeI Aulfs nMU
pINdI geI, pINdI geI . qy Pyr dovyN iek dUsry df hwQ PVI, CotI-cOpV qwk turdy
rhy qy rfjpUqI ‘afrkItYkcr’ df afnMd mfxdy rhy .
jIvn ivc keI vfrI GtnfvF ies qrHF acfnk GtdIaf ny ik AuhnF bfry iensfn
ny kdI klpnf vI nhIN kIqI huMdI . sLIql muskrFdI hoeI turdI turdI socdI rhI .
jdoN qoN mYN svyry tryn ivc bYTI hF, ieh sB kI ho irhf hY . iek sunwKy nOjvfn
df pRdysoN af ky imlx, iekwTf sPLr . Aus dy pirvfr dI pRsMsf, ipafr, Aus dy
sfQ df inwG .
sLfm nMU cODrI hotl ivc iznr Kf ky Auh ‘polo-ivktrI-iQeytr’
ivc ‘sfAuNz afPL imAUijLk’ dI ‘imAUijLkl’ vyKx cly gey . jdoN
‘ieMtrvl’ ivc dovyN ‘gYlrI’ ivcoN inkly qF Auh nvjoq qy sLIql dI QF
iek pRymI pRyimkf dI aiBn joVI lgdy sn . sLIql dy idl ivc klH dy ieMtrvIAU dy
iPLkr dy QF awj dI pfrspYirk imlxI df srUr TfTF mfr irhf sI .
nvjoq df jIa nhIN sI krdf sLIql nMU hotl ivc Cwz ky jfx df . pr
aMkl, aftI horIN kI kihxgy, soc ky, sfZy ds vjy hI clf igaf .
sLIql kmry dI iekwl ivc lytI lytI afpxy aMgF ivc koeI anUTf svfd mihsUs
krdI hoeI eynI Guk suwqI ik svyry nvjoq ny hI bUhf KVkf ky Aus nMU
jgfieaf .
“E mfeI gfz,’ awT vj gey ?” Auh GVI vyK ky bolI .
“zONt vrI . qusIN iqafr ho ky hyTF lfAuNj ivc af jfE .‘ tyk Xuar
tfeIm .” nvjoq ny Aus dI Auqsukqf ƒ mTfridaF ikhf .
sfZy awT vjy sLIql lfAuNj ivc phuMcI. nvjoq Aus dI cVHq vl vfr vfr vyKy.
‘kftn’ dI boskI rMg dI sfVHI, ‘mYicMg hfeI nYk blfAujL’, kMnF ivc
inwky inwky ‘prljL’, vflF df jUVf ijvyN huxy slon ivcoN afeI hovy.
‘mIzIam-hIl’ dy ‘krIm-klr sYNzl’, moZy qy ltkdf kflf prs qy hwQ ivc
‘brIPL-kys’ . Aus dy Aujly ichry dI kudrqI rOxk iksy ‘ilpsitk’ jF
‘rUj’ dI muhqfj nhIN sI .
“guz mfrinMg mYzm !” Auh kursI qoN KVf ho igaf .
“E stfp iet’ nvjoq !” njLfkq nfl isr Jtk ky bolI .
“pRoPLYsr sfihb ! quhf nMU ikDry njLr nf lwg jfey .”
“jldI clo, bRykPLfst KfeIey . ‘afeI aYm stfrivMg .”
igafrF vjy jdoN sLIql ieMtrvIAU dy ky inklI qF Auh bVI pRsMn lgdI sI .
“kYsI rhI ieMtrvIAU ?’ nvjoq ny puwiCaf .
“afpxy vloN qF myrI ‘prPLormYNs’ TIk hI sI, pr keI vfrI isPLfrsLF
qoN ibnF kMm nhIN vI bxdf . kihMdy sn zfk rfhIN sUicq krngy .”
“hux kI krn df mUz hY ?”
afpxIaF sih-pfTxF nfl iek ‘grl-tfk’ dy dOrfn suxI-suxfeI gwl Xfd
krky Auh muskrfeI qy socx lwgI, “ivhlI rMn pRfhuxy jogI .” pr issLtfcfr dy
plVy qy pUrI nf AuqrdI hox krky bolI, “hux awgy df PLYslf qF quhfzy hwQ ivc
hY .”
“mYƒ qF bVI BuwK lwgI hY .”
“sOrI ! ieh BuwK nhIN ajy imtxI !” Aus ny sLrfrq nfl hsdI ny awKF
Jpkf ky ikhf. nvjoq ny muskrf ky Aus df hwQ Guwt ilaf . dohF nMU iek
dUsry dIaF njLrF ivc ‘Es BuwK’ dI qIbrqf sfPL njLr af rhI sI .
kYNps coN bfhr inkl ky koloN lMGdy ‘QrI-vIlr’ nMU roikaf qy
imrjLf iesmfeIl roz jfx df afdysL idwqf .
jgdIsL hotl ivc lMc KFidaF nMU vytr ‘afmyr pYlys’ dy tUr df
‘bRoisLEr’ dy igaf .
“kI ierfdf hY ?” nvjoq ny ‘bRoisLEr’ Aus vl vDFidaF puwiCaf .
“ies qoN nyk hor ierfdf kI ho skdY ?”
kpVy bdl ky jdoN Auh hotl dy kmry ivcoN inklI, nvjoq ny vyiKaf ik Aus
ny afpxy vflF ivc klH sLfm vflf PLuwl tMigaf hoieaf hY .
“ieh ajy murJfieaf nhIN ?” Aus ny koloN ho ky vyiKaf .
“eyho ijhI sOgfq qF sFB sFB rKxI bxdI hY .”
qy prs GuMmFdI Auh tpUsI mfr ky, ‘afmyr-pYlys’ jfx leI tYksI ivc jf
bYTI .
‘pYlys-gyt’ qy phuMc ky AuhnF nMU ijLafdf ieMqjLfr nhIN krnI
peI . qy hfQI dI svfrI vI qurMq hI iml geI . hfQI dy mKLmlI gwdydfr hOdy ivc
afpxy nv-lwBy ipafr dy nfl lwg ky bYTI sLIql afpxy afp nMU iek rfjkumfrI
vFgUM anuBv kr rhI sI . koeI awDy GMty ivc mhfvq dohF nMU phfVI dy Aupr
vfly mMdr sfhmxy Auqfr igaf .
hfQI qoN Auqrx vyly iek ‘PLrI-lYNs PLoto-grfPLr’ ikDry af gwijaf qy
nFh nFh kridaF vI Aus ny cfr pMj ‘polorfiez’ dIaF qsvIrF iKwc leIaF .
nvjoq ny ‘pymYNt’ dy ky ‘snYps’ sLIql nMU PVf idwqy . Auh hws
hws ky lot pot hox lwg peI .
“kfsL mYN ieh iksy nMU ivKf skdI .”
“sLIlU nMU ivKf dyvIN .”
“E XYs, sLI ivl bI aYksfeIitz !”
“mI tU !”
“qusIN hmysLF do-arQI gwl krdy ho . ‘vn trYk mfeINz’…. Aus dy
moZy qy ptokI mfrky Auh bolI .
“afpxIaF ielqF qy qF kfbU nhIN, mY nMU aYvyN gunfhgfr bxf idwqf .”
mMdr ivc gey qF pujfrI ny nv-ivafhuq joVI smJ, pUjf dy pusLp dy ky
invfijaf . pRsfd lY ky Auh zyZ GMty qwk sIsL mihl aqy rxvfs dI nkfsLI qy asL
asL krdy rhy . Pyr pYdl hI srovr aqy phfVI sQl dI suMdrqf df suafd mfxdy hoey
Qwly Auqry qy ieMqjLfr kr rhy tYksI zrfeIvr kol phuMc gey . cwlx qoN pihlF
nvjoq ny igPLt-sLfp qoN rfijsQfnI lhrIey dy ‘pYtrn‘ dI iek islk dI cuMnI
Aus leI KLrIdI . sLIql ny afpxy isr qy lY ky GuMz kwZ ilaf . nvjoq ny GuMz
cuikaf qF dohF df hfsf inkl igaf .
sfZy cfr vjy Auh aMkl dy bMgly qy jf puwjy . aFtI qy sLIlU vloN
ieMtrvIAU bfry puwC igwC ipwCoN Auh ijvyN Aus Gr ivc ivafh df iek aMg bx geI .
kuVIaF ny vtny dI rsm kIqI . Pyr lyzIjL sMgIq dI vfrI afeI . virHaF qoN
rfijsQfnI mfhOl ivc vsx krky aiDk kuVIaF qy aOrqF pMjfbI gIqF qoN aiBwj lgdIaf
sn . sLIlU dI iek shylI Zolk vjfAux ivc suGV sI . Aus nfl rl ky qF sLIql ny
igwDy df cfrj sMBfl ilaf qy vyNhidaF vyNhidaF iek ajIb mnorMjk vfqfvrn pYdf kr
idwqf . lgdf sI ijvyN kuVIaF ny bMgly df PLrsL pt dyxf hovy . sLIql dI jLubfn
qy ikMnIaF hI bolIaF qy twpy rty hoey sn . gfAuNdI gfAuNdI ny jdoN hyk lfeI, “nokr
jFdy kI Kwt ilaFdy,
Kwt ky ilaFdI rfeI.
nI mY nMU qYQoN syk lgdf,
ikhVy Xfr dI bwukl ivcoN afeI.”
qF
sfry pfisAuN notF dy vfrny df mINh pY igaf . Auh sLIql nhIN vfvrolf lgdI sI .
pUry hfl ivc kuVIaF dIaF awzIaF df KVfk, ZolkI aqy hfisaF dI afvfjL gUMj rhI
sI . rfq df zyZ vwj igaf pr iksy df sOx nMU icwq nhIN sI krdf.
agly idn sLIlU dI zolI turn vyly sLIql Gr dy jIaF vFg hI zusk zusk ky
roeI . nvjoq iek nyVy dy irsLqy vFg kol Kloqf Aus nMU idlfsy idMdf irhf
.
sLfm nMU iznr Kfx ipwCoN nvjoq jdoN Aus nMU hotl Cwzx igaf
qF sLIql dIaF Pyr awKF Br afeIaF .
“sLIql !”
“hUM .”
“jy quhf nMU kflj ny ‘islYkt’ kr ilaf qF kI quhfzy leI ieh jOb
krnI jLrUrI hY ?”
“mYN qF afeI hI eysy vfsqy sI . mYN quhfzf svfl nhIN smJI .”
Auh kuJ icr soc ky iPr boilaf, “kI qusIN ivdysL jfx bfry soicaY ?”
“nhIN, kfhdy vfsqy ?”
“lYt mI put iet stryt’, kI sfzf ieh kuJ idn df sfQ, Aumr Br df sfQ
nhIN bx skdf
?”
“nvjoq ! awj jdoN sLIlU dI zolI turI qF pqf hY myry awQrU ikAuN inkly
? Auh awQrU sLIlU leI nhIN sn .”
“Pyr ?”
“pqf nhIN ieh ‘lv-aYt-PLst-sfeIt’ sI . acfnk quhfzf imlx ho jfx
dy kfrn mYN afpxy afp ƒ bVI KusL iksmq smiJaf . Es jjLby aDIn hI klH mYN eynF
nwcI . Pyr rfqIN afpxy kmry ivc suwqI mYN keI idl ZoxIaF gwlF socdI rhI . sfrI
rfq mYN suwqI nhIN . klH asIN vwK ho jfvFgy qy qusIN vfps cly jfAugy . quhfzy
kuJ icr dy sfQ ny mYƒ kI kr idwqf ? mYN afpxy afp ivc hI nf rhI . nf ho skx
vflIaF gwlF bfry mYN afpxy mn df bUhf ByV bYTI .” qy Auh Pyr isskx lwg peI .
soPLy qy bYTf nvjoq Aus nMU bfhF ivc leI idlfsf dy irhf sI . pr ijvyN
sLIql dy aMdroN Aus dy Bfv df somF inkl inkl vg irhf sI .
“myry jIvn ivc ajyhI Gtnf pihlI vfr GtI hY . mYN iek sfDfrx kuVI
quhfzf ipafr Es PLuwl vFg sFB sFB ky rwKxf cfhuMdI sI . ‘E nvjoq ! afeI zONt
nO hfE ivl afeI hYNzl ids ?’ pCqFdI hF Es sLfm quhf nMU afpxf hwQ PVfx qoN
pihlF mYN ikAuN nhIN soicaf . eys idl kMbfAU ivcfr ny myrI sfrI KusLI awj
hMJUaF rfhIN vgf idwqI .”
“kI mYN quhfzy ‘pyrYNts’ nMU iml skdf hF ?” nvjoq ny
AusdIaF iBwjIaF glHF qoN vflF nMUhtFidaF ikhf .
“koeI PLfiedf nhIN . sLfied mYN pihlF ds cuwkI hF ik mYN mF-bfp dI
kwlI kwlI aOlfd hF . Auh iksy kImq qy vI mYƒ afpxy qoN vwK[[[[ .” qy Auh
Pyr ro peI .
agly idn tryn qy cVHfx vyly, aFtI ny sLIql dI ieMtrvIAU dI sPLlqf leI
Pyr sLuB kfmnfvF jLfhr kIqIaF. qy ivafh ivc sLfml ho ky smfgm nMU cfr
cMd lfAux df DMnvfd kridaF Aus dy ipqf jI df nfm pqf puwC ky Aus nMUivdf
kIqf .
nvjoq ny Bry idl nfl jdoN dovyN hwQ joV ky siq sRI akfl bulfeI qF ijvyN
sLIql dy awQrUaF df bMnH iek vfrI Pyr tuwt ipaf . cldI gwzI ivcoN Aus ny hwQ
ihlf ky afpxy ivwCVdy ipafr nMUafKrI vfrI qwikaf . aFtI ny vI eys idRsL
nMU vyK ky afpxIaF syjl awKF pUMJIaF . Aus nMUlwgf ijvyN awj Pyr Auh iek
hor sLIlU nMU torx afeI sI . ies vfrI ibnF zolI qoN .
agly idn dupihry nvjoq dy aMkl ny sLIql dy Gr idwlI ‘trMk-kfl’ kIqf
. dovyN mfvF DIaF ‘sLfipMg’ leI geIaF hoeIaF sn . ipqf jI ny PLon cuikaf
qy dohF dI koeI awDf GMtf gwl huMdI rhI .
cfr ku vjy sLIql qy mMmI Gr prqIaF .
“vDfeI hovy . sLIql ‘islYkt’ ho geI .” Aus dy zYzI ny mMmI nMU
KusLKbrI dyNidaF ikhf .
“kI ? lYkcrfr dI ‘pojLIsLn’ iml geI ?”
“nhIN, Es qoN vI vwzI pojLIsLn . Aus leI irsLqy dI afPLr afeI hY .”
“ikwQoN ?”
“kYnyzf qoN . lVky dy aMkl df jYpur qoN huxy huxy PLon afieaf sI .”
“pr qusIN qF kihMdy sI kwlI DI nMU ikDry Byjxf nhIN .”
“kmlIey ! sfzI DI dy sMjog hI eyny jLorfvr ny . nfly eyh Es muMzy
nMUipafr vI krdI hY . soc soc ky mYN eys atwl scfeI df kfiel ho igaf hF ik
DIaF qF rfijaF ny vI kdy Gr nhIN rwKIaF .”
“sLIql …!!” zYzI ny AuqsLfh Bry lihjy nfl pry KloqI DI nMU
svIikRqI dyNidaF afvfjL mfrI .
“E zYzI ! afeI lv XU !” qy hsdy awQrUaF nfl Auh afpxy ipqf
nMU Guwt ky icMbV geI .
·
khfxI aMdrlI pIVH -krnYl isMG igafnI iPLlfzYlPLIaf
julfeI
5 awj
klfsLo sfzy Gr idn cVHdy hI af gwjI. myrI vhutI surjIq ny Aus df nfm
‘klysLo’ TIk hI pfieaf hoieaf hY, ikAuNik Auhny afpxIaF lfAux buJfAux dIaF
hrkqF kfrn keI lokF dy GrIN klysL KVyH kIqy hoey aY.
mYN
svKqy hI grfj `coN gwzI kwZ ky ikDry cwilaf sI. qurn lwgy nUM hfk mfr ky bolI, “svyry-svyry
vIr jI, ikwDr nUM?” soicaf, ‘mnF, awj nhIN qyrf kMm bxdf idsdf.’ pr
isLsLtfcfr vjoN kihxf ipaf! “kI
gwl, klfsL kur bIbI nUM awj ivhl imlgI?” mYnUM pqf sI, awj AuhdI
‘bybI-isitMg’ dI idhfVI hor ikqy nhIN lwgI hoxI, ijhVI koeI bhfnf lwB ky
af phuMcI aY. “klH
BYx jI df PLUn afieaf sI. kusL iZwly boldy sI. soicaf KVI KVoqI Kbr eI lY cwlF.” mYN
hor kuJ boly ibnF cilaf igaf. pMj vjy muiVaf qF klfsLo jf cwukI sI. myrI pqnI
sOx vfly kmry `coN AuWTky hyTF ilivMg rUm ivc inwqnym df pfT kr rhI sI. soicaf
Es gflVo ny vfhvf icwq lfeI rwiKaf hoxYN. nhIN qF surjIq qF drdF kfrn byhfl
peI huMdI hY. myry afKx `qy vI Aus dI ihMmq nhIN bwJdI. mYN vyiKaf, sfry
kmiraF ivc vYikAUm mfiraf lwgdf sI. plMGF dIaF cfdrF bdlIaF hoeIaF sn. lFzrI
vI qih krky ‘afierinMg borz’
`qy rwKI hoeI sI. “awj
qF quhfzI qbIaq TIk lgdI hY.” mYN surjIq lfgy bYTdy ny puwiCaf. kihx
lwgI, ‘klfsLo ny sroNH dy qyl nfl AuhdI ipwT `qy mfilsL kr ky ‘sLfvr”
lYx ivc mdd kIqI sI.’ AuNj eys gwloN Es qIvIN dI slOhq krnI bxdI hY, ik
BfvyN pYsy dI lflcx jLrUr aY, pr kMm jIa lf ky krdI aY. sfzy vFgUM ieh vI
ivcfrI apxy noNh puwq vwloN duKI hI rihMdI hY. Gry hor koeI kMm DMdf nhIN
huMdf qF ‘bws’ df ‘PLrI-pfs’ jyb `c pfky eyDr nUM af jFdI hY. AuhnUM
pqf aY, sfzI srdfrnI ny kdy Auhdy afAux `qy mwQy vwt nhIN pfieaf. afAuNdI hI,
iswDI cOky `c jf ky inry duwD dI cfh Dr dyvygI. surjIq nUM bRyk-PLfst dyx dy
bhfny AuhnMU afpxf iZwz Brn nUM cMgf coKf iml jFdY. surjIq
ny vI kdy drFJf nhIN kIqf. kdy
AuhnUM nOkrfxI vFg nhIN smiJaf. sLfmIN jfx lwgI dI jyb ivc pwcI qIh zflr
hmysLf pf idMdI aY. nfly smJo Auhdf afpxf jIa lwgf rihMdY. klfsLo,
inAUXfrk sLihr dy ‘kUeInjL-eyrIey’ ivc cldf iPrdf aKLbfr aY. Kfs krky
pMjfbI BfeIcfry dIaF gwlF ijMnIaF mrjLI sux lvo. surjIq anusfr, ies hPLqy dIaF
KLbrF df sfrMsL jy nf dws ky jFdI qF Auhdy iZwz nUM vwt iPrdy rihxy sI. afKx
lwgI, “sYxIaF
dI noNh krqfro, klH Pyr sws qoN corI, Esy bMglf-dysLx koly, afpxy nONh qy
Brvwty sUq krvfAux geI sI. ichry dI mflsL vI krvf ky afeI qy klH qF vflF dy
DOlLy vI rMgy hoey sI. Gr afeI qF sws sfrI idhfVI buV buV krdI rhI.”
pRBfq rYstorYNt vfilaF dI rjnI dI AuWzdI AuWzdI gwl suxI aYN? aFhdy ny
Auh, guaFZIaF dy kfly muMzy nfl iGE iKcVI hoeI vI aY. ipCly hPLqy Auhdy BrfvF
ny AuhnUM mgrly gYryj kol, Es lVky nfl aYnH icMbV ky KVHI nUM srIND PV ilaf.
AuhnF `qy vrHdI kuVI kihx lwgI, “qusIN kOx huMdy EN mYnUM tokx vfly. Auh qF
myrf ‘buafie-PLrYNz’ aY. asIN qF skUl ivc vI hmysLf….” muMzy
kihMdy, “jy asIN Pyr vyK ilaf qF Auhdy igwty syk idaFgy.”
Auh mUhirEN bolI, “bfhly aOKy hox dI loV nIN. hwQ lf ky vyiKE,
puils bulfAuxI mYnUM vI afAuNdI hY…. ijhVI qusIN Kyh KFdy iPrdy ho,
mYnUM vI sB pqY…. nfly mYN vI hux aTfrHF sflF dI ho cwlI hF. ijLafdf qMg
krogy qF kort mYryj kr lAUNgI, qy QozI ihwk `qy mUMg….” AuhnF dy bfAU jI
ny iesLfrf kIqf qF ivcfry cuwp krky bYT gey. BYx
jI eyQy qF hnyr hI afieaf ipaf hY. koeI afpxy DI puwq nUM vI kusL kihx jogf
nhIN …. asIN vI kdy jvfn huMdIaF sI. swQ `coN lMGdIaF ny hmysLf dupwty svfr
ky lMGxf. jfh KF kdy AuWcf Jfikaf vI hovy.” --------------------- julfeI
9 surjIq
ny sfrI rfq pfsy mfrdI ny kwZI. jdoN vI mYN AuwT ky bfQrUm vwl igaf, Auhdy
kmry dI bwqI jgdI vyKI sI. mYN kdy kdy socdf hF, dunIaF dy sfry duwK eys rwb
dI ipafrI nUM hI ikEN Bogxy pY rhy ny. ipwT dI pIV, goizaf ivc gMTIey df drd,
kMnF dI ‘ienPLYksLn’, ‘hfeI- blwz-pRYsLr’, dmyN vflI KMG, nf cwj nF
rotI pcdI, nf cMgI qrF BuwK lgdI. koeI hPLqf vI nhIN jFdf jdoN koeI
‘aYks-ry’ nf huMdf hovy, tIkf nf lgdf hovy, ‘lbfrtrI’ df ‘tYst’ nf
huMdf hovy, ‘QyrypI’ nUM nf jfxf pYNdf hovy. zfktr vI Aus nUM vyK vyK ky
awk gey ny. AusdI bybsI nUM vyK ky agly jvfb vI qF nhIN dy skdy. ieMzIaf
dy irsLqydfrF nUM dsdy hF qF AuhnF nUM ivsLvfs nhI afAuNdf. kihxgy, ‘mfsI
jI, qusIN qF amrIkf ivc rihMdy ho, EQy vI koeI Qozf ielfj nhIN…? lLokIN qF
aYzI dUr EQy ‘tRItmYNt’ krOx jFdy aY….’ ivcfrI
hr hPLqy afpxI BYx nUM PLon krky, ro Do ky idl hOlf kr lvygI. BYx ny vI eyho
hI kihxf hoieaf, ‘surjIq pfT kiraf kr, Kvry gurU
mhfrfj dI myhr ho jfvy.’ suMdr
gutkf qF Auhdy isrhfxy hI ipaf rihMdY. hr mhIny iewkI zflr BfeI jI nUM ardfs
vfsqy vI dy ky afeIdy ny. pr pqf nhIN AuhdI ardfs, eys jnm ivc kbUl hoxI vI aY
ik nhIN…. myry vrgy bMdy `qy eyny sfry sMkt bxy hox qF afqm-Gfq kr lvy. svyyry
jdoN cfh lY ky igaf, qF vyiKaf AuhdIaF awKF AuxINdry kfrn lfl hoeIaF peIaF sn. “kI
gwl, awj Pyr…?” “rfq
Pyr iehnF socF ivc hI lMG gI. iksy aONqry df suK shfrf nIN hY. sfrI Aumr ho
geI jPLr jflidaF nUM. ikMny vKqF nfl iehnF puwqF nUM vwzy kIqf sI. sfrI sfrI
rfq, jfgdI ny pfly. afp igwly QF peI, beI iehnF nUM ikqy Borf iejF nf lwg jfvy.
do do bUrIaF df duwD iehnF nfsLukiraF dy bwbrF `c pONdI rhI. skUlF
kfljF jogy hoey qF mKxI vfly prONTy, CwqI pdfrQ pfky iehnF dy itPLn iqafr kr
kr dyxy. afp qMgIaF qursLIaF kwt ky iehnF dIaF pVHfeIaF krfeIaF. bQyry rwsy
quVfAuNdy rhy. dohF nUM ieMjInIar bxf ky sfh ilaf sI, ikqy ieh nf kihx beI mF
ipE ikrs kr gey. pVHy ilKy hoxgy qF sLfied, Borf suK dI AumYd vI kr skFgy.
pwilEN KLrcy krky amrIkf qfeIN pucfieaf. DIaF
qF bgfnf Dn huMdY. pr iehnF vihVikaF ny qF afpxy rMg ivKOx lwigaF ibMd nf
lfieaf. kmfeIaF krn jogy hoey qF afpy kMipAUtrF `qy rMnF lwB leIaF, qy lfvF
lYx qoN pihlF hI awz ho gey. ijvyN asIN iehnF df koeI krjLf dyxf sI. ibwj pvy
iehnF nUM…. kdy
kdy socdI hF Auh ikMnIaF KusL-iksmq mfvF hoxgIaF…?” qy Auh Pyr awKF Br
afeI. “surjIq,
smJ lY ieh dyx lYx dy srbMD sI gy. qUM qF hmysLf bfxI pVHdI hYN. ‘JUtI
dyKI pRIq jgq mih, afpxy
suK isAuN hI sB lfgY….’ sLukr
kr, rwb ny sfnUM iksy df muhqfj nhIN rihx idwqf.” “mYN
qF soc ilaY. afh bfrsLF Kqm huMidaF hI, mYN qF ieMzIaf clI jfxYN. EQy bQyry
nOokr cfkr…. nfly myry Bfxjy hwQIN CfvF krdy….” “bws
hfh Brm lfh dy…. jy qyry afpxy puwq qyry nhIN bxy, qF bgfinaF dI kI afs
krnIN…?” “nhIN
myry Bfxjy qy bhUaF qF myry `qy jfn idMdy aY….” “surjIq,
AuhnF nUM suPLny ivc amrIkf idsdf hoxYN. beI mfsI dI cfr ku idn muwTI cfpI
krFgy qF kdy nf kdy mfsI AuhnF df vI pfr Auqfrf kr dyvygI. hor nf hor, iksy
muMzy kuVI df amrIkf, kYnyzf ivc sfk hI krf dU.” julfeI
12 svyry
nhf ky bfQrUm `coN inkilaf qF sUbydfr kyhr isMG horF df PLon KVk ipaf. “kI
gwl aY, keI idnF qoN rVky eI nIN?” ieh AuhnF df hmysL df qkIaf klfm huMdY. “Xfr,
awsI sflF dI Aumr ho cwlI hY. hux ishq kuJ vDyry hI iZwlI ijhI rihMdI hY.
goizaF dI duafeI Kf ky bws Gry hI…. afpxI qF hux Auh gwl aY,
‘bhu bIqI QoVHI rhI, QoVHI BI kt jfie. ‘ nfly
vwzy gurdvfry awj klH kIrqn Gwt huMdY, tYksIaF
clfAux vfly jF Tykydfr lIzrF dIaF qkrIrF vDyry huMdIaF ny…. QozI afvfjL twut
twut ky afAuNdI jfpdI hY, ikwQoN bol rhy ho…?” “sYl
PLon qoN…. awj kwlH afpF vI PLlwisLMg gurdvfry cly jfeIdY…. mfstr rfm srUp
df PLon afieaf sI, aWj Auhdy Gr vI jfxYN.” “mYN
qF suixaf sI, Auhdy jYksn hfeIt dy ieMzIan bjLfr vfly Gr nUM awg….” “gryvfl
sfbH, ZwkI irwJy qy koeI nf buwJy. lokF df qF kihxf hY ik awg vI AuhnF ny
ieMsLorYNs klym KLfqr afp hI…[. khfxI ieh GVI, ik AuhnF dI PLst PLlor vflI
PLYnsI kpVy qy jLyvr vflI dukfn nUM awg lwgx kfrn sYkMz PLlor vflI irhfiesL
nUM awg lwgI. ijMny mUMh EnIaF gwlF. lok qF ieh vI afKdy aY, beI motf motf
kImqI mfl qF iehnF ny pihlF hI gFh ipCFh kr ilaf sI. iqMn imlIan df klym hY,
QoVHf Gxf vI nhIN. awj
kwlH Auh afpxy jvfeI kol rihMdY. AuNj Auh mkfn vI qF Esy df hY. sLurU sLurU
ivc kIqI tYksIaF dI anfp sLnfp
ienkm `coN tYks qF kdy Biraf nhIN sI. Esy do nMbr dI kmfeI nfl nkd hI lY ky,
DI dy nfm kIqf ivaY. kusL
idn pihlF mYN iehdf PLfrm Biraf sI. beI myrf qF kwK nIN bicaf. myry kol qF
rihx Kfx jogy vI pYsy hY nIN. juafeI vwloN JUTIaF rsIdF bxvf ky, do hjLfr
mhInf krfieaf, doNh mhIinaF df izpfijLt qy hor keI kusL pfky qF iehny istI
vfilaF koloN Zyr sfrI aYmrjYNsI rkm muwC lI. hux kihMdY, styt vfilaF koloN vI
jo vYl-PLyar df gwPf iml skdY qF kfhnUM CwzxNY.” “Xfr,
lokF dy ieho ijhI pfp dI kmfeI ikvyN hjLm huMdI hY? nfly zr nhIN lgdf, eyzf
vwzf jfhl-sfjLI vflf ‘irsk’…? cwlo QonUM kI, do kfgjL JrItx nfl Qozf
dfrU iswkf qF vwt `qy ipaf hoxNY.” “Auh
qF Auhny myry jfx qoN pihlF hI ‘blYk-lybl jfnI-vfkr’ dI boql kwZ ky rwKI
huMdI hY….”
julfeI
15 awj
surjIq kuJ vDyry hI bYcYn rhI. KMG kfrn sfh nhIN sI inwkl irhf. zfktr kilMtn
ny ‘ivtfimn bI[kMplYks’ dI sUeI vI lfeI. ‘eI[aYn[tI[ spYsLilst’ zfktr
ptyl kol vI lY ky gey. dupihr mgroN AusdI CfqI df iek aYksry vI krvf ky afey. AusdI
lfcfrI nUM vyKidaF jdoN mYN zfktr kilMtn nUM puwiCaf, “zfktr,
kI myrI vfeIPL ijMnF duKI, hor vI koeI quhfzf mrIjL hovygf?” kihx lwgf, “dr
asl imstr isMG, ‘amYirkf iejL ey iswk sosfietI.’ eyQy, sLrIrk qOr `qy nf
kyvl quhfzI pwqnI nfloN keI guxf lokIN bImfr ny, eyQoN dy nisLaF ivc gRsq aqy
idmfgI qOr `qy bImfrF dI igxqI krnI qF hor vI musLikl hY.” ijs acMBy nfl
Ausny zfktr dI gwl suxI, surjIq nUM swcmuwc kuJ Drvfs hoieaf jfpdf sI. pMj
vjy, kpVy bdl ky mYN jLrf sYr leI inkl igaf. vfps afieaf qF klfsLo bIbI afeI
bYTI sI. ies vfr Ausdy nfl iek jvfn lVkf vI sI. Gr
vVidaF hI kihx lwgI. “ lvo vIr jI, grm grm cfh pIE ….” “ieh
gwBrU …?” “ieh
mnjIq hY, Qozy ipMz Drmkot dy srpMc syvf isMG df lVkf. kihMdf mYN vI aMkl horF
nUM imlx jfxYN.” “siq
sRI akfl” mYN hwQ mlOx leI gFh hoieaf qF Ausny adb nfl myry gozIN hwQ lfieaf.
socF, awj qwk sfzy afpxy iksy muMzy ny eynF siqkfr nhIN kIqf. “kdoN
ku df afAux hoieaf?” mYN Aus nUM Auqskqf nfl puwiCaf. Auh
inMmoJUxf hoky kihx lwgf. “mYN qF qfieaf jI iewlIgl afieaf hoieaf hF. afieaf
qF sI mYN knyzy. pr eyQy iek zfktr gursyvk isMG dy keI gYs stysLn ny,
jy[ aYPL[ky[ eyarport lfgy. Auh kyrF torONto afey, qy gwlF gwlF uivc
pRBfv pf ky afpxI kfr `c clfkI nfl mYnUM bfrzr tpf ilafey.
eyQy AuhnF dy stysLnF `qy, myry vrgy keI muMzy Psy bYTy hY. iek mkfn dI
bysmYNt dy ieko kmry ivc cfr pMj jfxy BuMjy hI ‘mYtrYsF’ qy pY rhIdY. kdy
koeI cYk nhIN kwtdy. bfrF bfrF GMty inwq kMm krnf pYNdY. idhfVI dy msF qIh,
cflI zflr dy ihsfb nfl hPLqy `c kdy zyZ sO, kdy pOxy do sO PVf dyxgy. Auhdy
ivwcoN hI KfD Krc dy pYsy vI dyxy pYNdy aY. nfly eyny dbf ivc rwKdy ny, ik kdy
iksy nfl afm Kfs gwl vI nIN kr skdy. dUjy qIjy hPLqy, Gr vfilaF nUM kusL pYsy
Byj idMdf hF. jy
pwky krn dI gwl qordy hF qF kihxgy, `cfr pYsy vkIl jogy qF joV lvo, Pyr hI
sLurU krFgy. cfr mhIny qF hoey ajy, lokIN qF keI keI sflF dy bYTy hY Qozy
mUhry.’ “ieh
zfktr gursyvk isMG EhI qF nhIN ijhVf Kfilsqfn bnfAux dy hwk ivc AuWcI AuWcI
lYkcr idMdf huMdY, gurdvfry `c?” mYN klfsLo qoN sihj-suBfAu puwiCaf. “EhI
hY vIr jI. aKy ‘hfQI dy dMd, ivKfx dy hor, qy Kfx dy hor.’ nfm gursyvk
isMG qy afpxy hI iswK muMizaF nUM gLulfm bxfky rwKx dIaF krqUqF kr irhY. AuWcI
AuWcI nfhry qF aYNj lONdf aY, ijvyN iehny amrIkf ivc hI Kfilsqfn bxf ky sfh
lYxf hovy. jLrf socx vflI gwl hY, ik pMjfb ivc ijwQy lokF nUM ies gwl df
aihsfs hoxf cfhIdY, EQy jf ky kry qkrIrF. EQy qF zrdf mfiraf jFdf nIN. ivsfKI
pryz vfly idn sLihr dy vwzy vwzy gory aPLsrF dI JolI cuwkx leI, styj qy ciVHaf
huMdf hY. ijvyN iswK kOm df mohrI hox df eysy ny hI ptf ilKfieaf hovy. kihMdy
aY jdoN ieMzIaf qoN afieaf sI qF gursyvk isAuN qy iehdf Brf, dovyN eI isroN
mony huMdy sI. hux pIlIaF pwgF bMnH ky qy bIbIaF dfhVIaF pRkfsL krky ihwkF
kwZI iPrdy aY ijvy ipCy pMjfb `c vI eyhI sB qoN mohqbr rhy hox.” “BfeI
klfsL kury, ieh do nMbr df pYsf hI hY, ijhVf nf iksy nUM eyQy itkx idMdY, nf
pMjfb `c. iehnF muMizaf nUM vI smJ afjygI hor QoVy idnF nUM ik koeI iksy nUM
hmysLf vfsqy aMdr qfV ky nhIN rwK skdf. iehnUM mfstr krm isMG qy sUbydfr kyhr
isMG vrgy do cfr cldy purijLaF nUM imlf dyh. PLflqU tfeIm ivc tYksI clfAuxf
iswK leygf qF afpxf kMm krn jogf hojU gf. jF Auh isPLfirsL krky, iksy sbjLI
mMzI vrgy storF qy ‘stfikMg’ df kMm duaf dyxgy.” “aMkl
jI mYnUM pqf lwgY, ik ieh lok Gwt kImq dy ptrol nUM, mihMgy tYNkF `c pf ky
pbilk nUM luwt rhy ny qy srkfr nUM vI cUnf lf rhy ny. kdy kdy socdYN, jy mYnUM
hor ikDry kMm iml jy qF iehnF dI rIport krF.” mnjIq dy mn ivc Auhdy mflkF
ivruWD vYr dI Bfvnf pRbl ho rhI jfpdI sI. “suixaY,
keI sfl pihlF inAU jrsI ivc eys qrF dy kMm krn bdly keI srdfrF nUM jylH vI
hoeI sI. aYsy lok hI pRdysF ivc afpxI kOm df nfm bdnfm krdy ny. pr dPLf kr
mnjIq! ‘ijMnHF
KfdHIaF
gfjrF, pyt AuhnF dy pIV.’ eyho
ijhy cflfk afdmI, ajyhI kfrsqfnI krn lwgy aksr koeI nf koeI rfh rwK hI lYNdy
ny. pr jy iehnF nUM iBxk pYgI ik rIport qUM kIqI hY, ikDry qYnUM nf
‘zIport’ krfAuNdy iPrn. eys cwkr ivc qyry nfl dy keI hor ivcfry rgVy jfxgy.
aYNvyN grIb mfr krky kI lYxYN? Auh aKfx suxI hY nF, ‘dV vwt jLmfnf kwt Bly
idn afAuxgy.’ AuNj
ieh lok BfvyN ikMny hI mfVy hoxgy, pr qYnUM kMm `qy lgf ky iehnF qyry `qy
aihsfn qF kIqf hI hY nf. bMdy nUM kdy vI aihsfn-PLrfmosL nhIN hoxf
cfhIdf….” rotI
Kfx lwgy qF klfsLo surjIq nUM Qwly swd ilafeI. pr Auh kihMdI ‘myrf qF kuJ vI
Kfx nUM jIa nhIN mMndf.’ mYN ikhf, “jy
KfvyN pIvyNgI nf, qF sLrIr `c qfkq nhIN rihxI. lY aYDr zfeIinMg rUm `c hI af
jf. nfly awj qF ipMzoN afpxf BqIjf afieaf ivaf hY, iehdI syvf dy bhfny sLfied
sfnUM vI dfrU dI Guwt….” kihx
lwgI “QonUM qF koeI bhfnf cfhIdY kOVf Guwt Brn df. BfvyN zfktr ny sLUgr dy
kfrn mnFH kIqf hoieaf hY …. boql mUhry DrI bYTy EN qF qusIN htxf QoVI hY….
mYnUM qF KMG nhIN sfh lYx idMdI….” “lY
qUM jUs dy awDy kwp `c do cmcy brFzI dy lY ky vyK, jLrUr PLfiedf krygI. nfly
qyrI BuwK cyq jfeygI.”
Ausdy kihx `qy klfsLo AuhnUM ‘PLYimlI-rUm’ ivc hI glfsI PVf afeI.
awDy pOxy GMty ivc jdoN asIN rotI qoN PLfrg hoey qF vyiKaf, surjIq isrhfxy `qy
isr rwK ky itkI peI sI. mYN Aus nUM jgfAuxf munfisb nf smiJaf. ikMnf icr hI
Auhdy by-rOxk ichry vwl qwk ky socdf irhf. ‘vyKo, ieh vI iek mF hY, ijhVI
afpxy kuwK dy jfieaF dI syvf siqkfr nUM qrsdI dunIaf qoN clI jfvygI. asIN sfry
Auhdy bfhrly duwKF df anumfn qF lf skdy hF pr aMdrlI pIV qF ieh ivcfrI kwlI hI
jr rhI hY.’ qy mYN iswlIHaF awKF nfl EQy hI Auhdy `qy sLfl pf idwqI.
“cl awj df idn vI afKr ikvyN nf ikvyN lMG hI igaf. eysy qrF sfzy bfkI
bcdy idn vI iek iek krky pUry ho jfxy aYN.” mYN ijLMdgI dy qwQ anuBv krdy ny
kuJ gMBIr ho ky, klfsLo nUM iksy kvI df iek isLar suxfieaf. “hux qF bws vYK
lY,
suBf hoqI hY, sLfm hoqI hY,
ijLMdgI XUMhI qmfm hoqI hY.”
“eys qrF Audfs hox dI ikhVI gwl hY vIr jI? bImfrIaF sLumfrIaF qF bMdy
`qy afAuNdIaF hI ny. vfihgurU kry, quhfzy dohF df hwQ sfzy isr `qy hmysLf hI
bixaf rhy.” mYN
mihsUs kIqf, kYlfsL kOr dunIafdfrI dIaF gwlF krky myrf idl rwKx dI koisLsL kr
rhI sI.
khfxI
-sMgIn jurm -krnYl
isMG igafnI-iPLlfzYlPLIaf
idljIq dy pirvfr dI
vI iek GtnfvF BrI khfxI sI. nvMbr AuWnI sO cOrfsI `c idwlI ivc sLurU hoey iswKF
ivroDI dMigaF df asr, dysL dy keI hor sLihrF qy vI ipaf sI. AUtI, roVkylf,
kfnHpur afid ivc vI rfjnIqI Auyqyjq dMgfkfrIaF ny, nf kyvl iswKF df jfnI nuksfn
hI kIqf, AuhnF dI sMpwqI nUM vI burI qrF insLfnf bxfieaf. idljIq EdoN Cy ku sflF
df sI. kfnHpur ivc Ausdy ipqf df ielYktROinks df kfrobfr burI qrF nsLt ho igaf.
pMjfb dI vMz vyly vI Auh ivcfry, srgoDy qoN iqMnF kwpiVaF ivc hI afey sn.
hux dUsrI vfr iPLr AujfVy df sfhmxf krnf ipaf sI. pr AuhnF dI nyk-bKLq pqnI dy
afpxy gurU ivc ivsLvfs ny AuhnF nUM zolx nf idwqf. aqy jdoN srkfr vwloN QoVHf
bhuq ‘klym’ imilaf, qF AuhnF ny idljIq dy mfmf jI nfl rl ky aihmdfbfd sLihr
ivc kpVy df kfrobfr afrMB kr idwqf. rwb dI imhr, dsF ku sflF dI imhnq nfl AuhnF
df kMm cMgf irVH ipaf. `qy AuhnF ny gFDIngr dIy ‘pOsL-kflonI’ ivc koTI vI
KrId leI.
aihmdfbfd afAux vyly idljIq ajy ‘ikMzr-gfrtn’ ivc sI. pVHfeI ivc eynf
huisLafr inwkilaf, Aus ny bfeI sflF
dI Aumr qwk zbl aYm[ey[ kr leI sI. dUr drsLn dy ‘sIrIaljL’ leI ‘sikRpt
rfeIitMg’ ivc Aus nUM ivsLysL idlcspI sI. KyzHF
ivc vI Auh inwky huMidaf qoN hI isr kwZ sI. qy awj klH Auh XUnIvristI dI ikRikt
tIm dy sRysLt iKzfrIaF ivwcoN igixaf jFdf sI. ijs krky Auh apxy sihpfTIaF, Kfs
krky mihlf ividafrQIaF ivc bhuq hr mn ipafrf ho igaf sI. iksy
iksy ivakqI ivc kuJ aYsI KUbI huMdI hY, ik Aus dI hr iek gwl jwgoN bfhrI hoxI
jLrUrI huMdI hY. ijs qrF idljIq dy kpiVaF dI cox aqy svfrI df sLok vI ivlwKx sI,
Aus dI imwqRqf dI cox vI afm lokF nfloN ivsLysL hI sI. sB nUM pqf sI ik iswDpur
dy bohry muslmfn pRvfr dI lVkI nPLIsf nUM Auh idlo jfn qoN cfhuMdf sI. dovyN
XUunIvristI dy nft-klf zIpfrtmYNt ivc aksr iekwTy idKfeI idMdy. bohrf jfqI dIaF
mihlfvF dI suMdrqf
df, gujrfqI smfj ivc iek ivsLysL sQfn mMinaf jFdf hY. nPLIsf ijMnI suMdr sI, EnI
hI Aus dI jLbfn ivc imTfs sI. KrbUjLy ijhf sLwPLfPL cyhrf, inrml qwkxI aqy klIaF
vrgI muskfx. hsdI qF AusdIaF gwlHF hor vI surK ho jFdIaF. ibnf ‘myk-awp’ hI
Puwt Puwt pYNdI sI. bohiraF dIaF kuVIaF aOsqn vDyry lMmIaF qy nfjLuk huMdIaF ny.
pr Ausdy BrvyN juwsy qy GwgrI vFg lMMmI skrt dI sLoBf kfrn Auh iek rfjsQfnI kMjk
vFg lgdI. AusdI mwlHk mwlHk subk jhI qor qoN, iksy ‘bYly’ nrqkI df
BulyKf pYNdf. afpxy kUly
lMmy vflF dy suhwpx df AuhnUM pUrf aihsfs hoxY. ikAuNik jdoN vI rysLmI iltF nUM
iek Kfs adf nfl iek moZy qoN dUsry vl lihrFdI, bws jfn hI kwZ lYNdI. nPLIsf
dI afvfjL ivc eynI mDurqf sI, ik Auh XUnIvristI dI lqf mMgysLkr vjoN jfxI jFdI.
kfilj df koeI vI PLMksLn Aus dy gIqF ibnf aDUrf hI huMdf sI. iek vfrIN AusdI iek
rfjLdfn shylI arcnf ny Aus nUM svfl kIqf. “nPLIsf
iek gwl puwCF…? qyrI afvfjL ivc eynf sojL hY, ies df kI rfjL hY?” “qUM
iksy nfl ipafr pf ky vyK…[.” nPLIsf ny iksy qrMg ivc muskrFdI ny Auwqr idwqf.
kdy
pVHfeI qoN awkIaF kuVIaF Aus nUM afsLf BoNsly df koeI lokpRIX gIq sunfx leI
kihMdIaF qy kdy Aus df ‘mUz’ nf huMdf, qF rl ky Aus nUM idljIq dI sONh pf
idMdIaF. “qYnUM
qyry Es pgVI vfly dI ksm.” “hfey,
qusIN bVIaF bysLrm ho. myrI kmjLorI df PLfiedf AuTfey ibnf bfjL nhI afAuNdIaF.”
dljIq nfl pIzf irsLqf Aus leI bVy gOrv dI gwl sI, ijs dI Kfqr Auh AuhnF
dI hr PLrmfiesL pUrI krn leI iqafr ho jFdI. “cMgf
Pyr quhfnUM mYN rysLmf dI iek nvIN ‘kmpojLIsLn’ suxfAuNdI hF….” ijvyN
Auh gIq gfx dI QF koeI PLirafd kr rhI hovy. gfAuNidaf gfAuNidaf AusdI afvfjL dI
loc qy md-msq awKF df aMdfjL, iPLjLf ivc koeI
‘sipircUal romFs’ df vfqfvrn iKlfr dyNdf. muGD hoeIaF shylIaF turn
vyly CyVKfnI kIqy ibnf nf tldIaF. “awCf,
ieh qF qyrI afpxI psMd sI.… sfzI PLrmfiesL df AuDfr kdy Pyr cukf dIN.” XunIvristI
kYPLytIrIaf ivc bYiTaF, ividafrQIaF dIaF ZfxIaF ivckfr aksr AuhnF dI pRym khfxI
df crcf iCV pYNdf. “Xfr!
sfly srdfr ny koiel vrgI ‘bohrI’ nUM ptf ky rwiKaf hoieaf hY.” koeI lVkf
Aus qoN sV-bl ky kihMdf qF koloN hI koeI kuVI bol pYNdI. “qYnUM
eynI jln ikEN huMdI hY? Aus vrgf hYNzsm’ qF bx ky ivKf.”
“aYsy ikhVy surKLfb dy pr lwgy hoey ny Aus dy? sfzy `c ikhVI gwl dI Gft
hY?” qF Aus dy jvfb ivc koeI hor mUMh Pwt Aus nUM icVfx leI kih dyNdI.
“kdy afpxI sLkl sLIsLy `c vyKI hYy? nf ipwdI nf ipwdI df sLorbf. `qy
Auh hoieaf Cy PLuwt lMmf pMjfb df gwBrU.…[ rysLm vrgIaF dfVHI mwuCF nfl qF
inrf sLihjLfdf lgdY?”
“bol qF aYNj rhI hYN, ijvyN afp vI Aus qy lwtU hovyN.”
“myrI gwl Cwz. jdoN Auh ikRikt dy mYdfn ivc Cwky mfrdY, qF awDIaF qoN
vwD kuVIaF Aus qy kurbfn hox nUM iPrdIaF huMdIaF ny.”
“sflI bysLrmI dI vI hwd hI ho geI. nf koeI mF bfp df ilhfjL, nf jLfq
Drm df iKafl .” “lgdf
hY, eys mhfsLy nUM AuhdI pgVI cMgI
nhI lgdI.” hor koeI ivwcoN tok mfrdI. “pgVI
dI vI gwl sux lvo. ipClI vfrIN eys ivcfry nUM jdoN
‘dlyr- mihMdI’ dy sLoa dI itkt nhI sI imlI, qF hr iksy dIaF imMnqF
krdf iPrdf sI.” sfry muMzy kuVIaF Thfkf mfr ky hws hws dUhry ho jFdy.
asl ivc nPLIsf qy idljIq dI rfs-lIlf df sLRI-gxysL ikvyN hoieaf, ieh bhuq
Gwt lokF nUM pqf sI. ieh vfikaf gujrfq dy Bucfl afAux qoN iek sfl pihlF df sI.
iek idn nPLIsf dI aMmI AusnUM kfilj Cwzx afeI. dovyN QRI-vHIlr `qy svfr sn.
ikDry kfilj-gyt sfhmixEN idljIq
byiDafny lMG irhf sI. AusdI jfn bcfAuNdy bcfAuNdy AuhnF df QRI-vHIlr, Bry bjLfr
ivc Ault igaf, qy dUjy pfisEN qyjLI ivc lMGdy trwk Qwly af igaf. nPLIsf dI aMmI
df isr KwKVI vFg pft igaf qy ivcfrI EQy hI dm qoV geI. nPLIsf dI swjI lwq df
‘mltIpl-PLRYkcr’ ho igaf sI, qy Auh cfr ku mhIny ‘hOspItl-bYz’ qy peI
rhI. idljIq ny idn vyiKaf nf rfq. eynI syvf kIqI ijvyN Aus dI jfn, nPLIsf dI
amfnq hovy.BfvyN Ausdy awbU vI dubeI qoN af gey sn, qy nsrIn KLflf ny vI BfxjI
dI puwj ky iKLdmq kIqI. pr do mhIny jdoN Auh ivsfKI shfry qurdI rhI, idljIq ny
Aus nUM hwQF qy cuwkI rwiKaf. sLfied Auh afpxy afp nUM AusdI mF dI mOq leI dosLI
smJ irhf sI. Es aQfh syvf bdly, nPLIsf dy aMdr Aus leI aMqF df siqkfr jfg ipaf
sI. mF
dI axhoNd kfrn hux nPLIsf iek qrF afpxI ivDvf KLflf dI spurdgI ivc af geI sI.
Aus dy idl ivc idljIq leI QF hox bfry, BfvyN kuJ smfijk ivroD vfjb sI, aYpr
acfnk aYzf iBafnk hfdsf vfprn qy KLflf nUM nPLIsf dI mfnisk hflq qy pUrI hmdrdI
sI. idljIq df AusdI BfxjI pRqI ipafr, nPLsfnIaq qoN pRyrq nf hox krky, Ausnyy
ijvyN Es irsLqy nUM pRvfngI dy idwqI hovy. qy ies qrF mfsI, BfxjI dI pwkI hmrfjL
ho geI jfpdI sI. idljIq
dI vwzI BYx mnjIq, ‘vfzI-lfl-sfrfBfeI hOspItl’ ivc ‘gfeInkfloijst’ lwgI
hoeI sI, aqy nPLIsf dy aYksIzYNt vyly qoN hI afpxy vIr dI inrCl lgn qoN eynI
pRBfivq hoeI ik Aus ny nPLIsf nUM afpxy prvfr df ihwsf smJdI ny Aus ivc Kfs rucI
lYxI sLurU kr idwqI. lwq dy jLKm Br jfx bfad jdoN mnjIq ny nPLIsf dI cfl ivc
jLrf AUxqfeI vyKI qF Auhny Ausdy ‘srjn’ nfl ‘knslt’ krky qwqkfl hI
AusnUM hspqfl dy ‘aOrQopIizk kilink’ ivc ‘rYPLr’ krvf idwqf. ijs dI
ingrfnI aDIn Aus nUM do mhIny leI ‘iPLijLE-QyrpI’ lYx leI ikhf igaf, qy iek
ivsLysL bnfvt dI sYNzl pihnx df suJfv idwqf. Es ielfj dI KUbI kfrn, nPLIsf dI
qor df kj, iek mDur cfl ivc bdl igaf. ijvyN Auh iksy Kfs adf nfl qurn lwg peI
hovy. sfry hYrfn sn, ‘kI sc muc AuhnF dy ipafr ny koeI ikRsLmf kr ivKfieaf sI?’ nPLIsf
dy awbU qy kwlf kwlf Brf sLfihd, dubeI ivc kfrobfr krdy sn. gujrfq dy iswDpur
sLihr ivc EhnF dI mihl vrgI hvylI ivc kyvl Aus dI mF qy nPLIsf hI rihMdIaF
huMdIaF sn. aMmI dy ieMqkfl ipwCoN
aYzI vwzI hvylI ivc iekwly rihx nfl Aus qy mfnisk qxfAu vD igaf sI. so KLflf dI
slfh nfl Auh XunIvristI kYNps dI ‘zOrmItrI’ ivc hI rihx lwg geI. hux Aus nUM
koeI rok tok nhI sI. Auh sLryafm idljIq dy ‘vYspf skUtr’ qy bYT ky GuMmdI
iPrdI. hr dUsry qIsry ‘vIk-aYNz’ dovyN, aihmdfbfd qoN koeI swT ku mIl dI
dUrI qy siQq ‘mfAUNt- afbU’ dy phfVI sQl `qy cly jFdy aqy ‘rIjLfrt’ dI
rMgInI df rwj ky njLfrf mfxdy. hr sLfm ‘sn-sYt- puafieMt’ dIaF ikrnF df rMg,
iek dUsry dIaF awKF ivcoN qwkdy aByd hoey rihMdy.
sqMbr 2001 dI gwl hoxI hY. acfnk iek ajIb Gtnf vfprI. nPLIsf dy awbU,
dubeI dy iewk mMny hoey sLyK dI kMpnI nfl rl ky cmVy df kfrobfr krdy sn. sLyK
lokF ivc afm qOr qy ihMdusqfnI lVkIaF nfl mOj myly dIaF khfxIaF qF icrF qoN
pRcilq sn. sLyK horF df lVkf afpxIaF awKF df afpRysLn krfAux Bfrq afieaf. nPLIsf
AuhnI idnIN arivMd imwl dy ‘sLo-rUm’ ivc ‘syljL-mYnyjr’ lwgI hoeI sI.
afpxy awbU dy inrdysL anusfr Aus ny AuhdI bVI KLfqr kIqI. Auh qF Aus dI sLkl qy
aYsf iPLdf hoieaf, ik vfps jFidaF hI Aus ny nPLIsf nfl inkfh krn df prsqfv Ausdy
awbU kol jf rwiKaf. awbU ny jdoN inkfh bfry AusdI rfey puwCx dI QF, iswDf irsLqf
pwkf krn df hukm suxf idwqf qF Auh sux ky suMn ho geI. Aus nUM lwgf ik Aus dy
awbf jLrUr koeI ivafpfrk mjbUrI jF ‘blYkmyl’ df isLkfr ho rhy jfpdy sn. keI
idn Auh idljIq dI buwkl ivc bYTI jLfr jLfr roNdI rhI. Auh cfhuMdI sI ik idljIq
Aus nUM pMjfb jF hor ikDry lY ky clf jfvy. pr ies qrF ikDry Aus qy koeI agvf df
kys nf KVHf ho jfvy, Aus dI KLflf ny nPLIsf nUM hflfq nfl nijwTx leI hwlf sLyrI
idwqI. soc
soc ky, Aus ny iek Bfv pUrq Kq AurdU ivc ilKvfky, sLyK dy lVky dy nfm arsfl kr
idwqf. ‘muawjLjL
sLyK sfihb! afdfb. afp
kf mubfirk pYgLfm imlf. Xyh myrI KusL iksmqI hY, ik afp ny ies nfcIjL ko apnf
sLrIky-ijLMdgI bnfny ky kfibl smJf. muJy rsLk hogf Aus KusLnsIb pr, jo afp ky
mihloN kI jLInq hony ky lfiek hogI. dr
asl mYN hjLUr ko afgfh krny ky lIey ilK rhI hUM, ik myrI ijLMdgI myN eyk spno kf
sLihjLfdf pihly sy hI af cukf hY. ilhfjLf myrI muhwbq ab Aus kI amfnq hY. muJy
pUrf XkIn hY, ik eyk nyk muslmfn hony ky nfqy afp ies amfnq myN iKLafnq krny kf
msLvrf hrigjL nf dyNgy. jb
afp ihMdosqfn qsLrIPL lfeyy, qo afp ny bqfieaf Qf ik myry sLfihd BfeI jfn ky sfQ
afp ky bRfdrfnf quawlkfq hYN. aOr Xyh BI ijLkr kIaf Qf ik afp kI koeI bihn nhI
hY. ies lIey, mYN ny qo afp ko hmysLf eyk hmsLIrf kI aFKoN sy hI dyKf Qf. muJy
aPLsos hY ik mYN afp kI Xyh hsIn pysLks kbUl nf kr skUMgI. ho skqf hY, cMd lmhoN
ky lIey afp ko myrI gLYr-rjLfmMdI nfgvfr gujLry. mgr AumId hY ik afp myry awbf
hjLUr ko, ies muafmly myN kqeI ijLMmyvfr nf TihrfeyNgy. ikAuNik eyk bfilgL
ihMdosqfnI lVkI hony ky nfqy Xyh myrf jLfqI PLYslf hY. afp
kI hmsLIrf, nPLIsf
’ swc
puwCo qF nPLIsf dy awbU vI, afpxI bytI df irsLqf ihMdusqfn ivc hI krnf cfhuMdy
sn. bytI vwloN sUJ bUJ Bry KLq ny ijs qrF AuhnF dI iejLq brkrfr rwKI, Auh idloN
DMnvfdI sn. sLyK horF dy PLrjLMd nUM vI spsLt sunyhf iml igaf ik nPLIsf koeI
aYsI vYsI BfrqI lVkI nhI sI, ijs nUM afm mjLdUr mihlfvF vFgUM vrglfieaf jf skdf.
KLflf
dI dUr drsLqf `qy nPLIsf dI sfbq-kdmI dy kfrn dohF pRymIaF dy jIvn ivc acfnk
afAux vflf sMkt tl igaf. hux idljIq nPLIsf nUM iek pl vI afpxy qoN vwK hoieaf
nhI sI vyK skdf. Aus ny AusdI mfsI nUM afpxy mF bfp dy aMqr jfqI ivafh dy ivroD
bfry dws idwqf. mfsI nUM nPLIsf dy awbU qy pUrf Brosf sI, ik Auh Aus dI prvfngI
qy Puwl cVHfAuxgy. Aus ny dohF nUM koeI bfhlf iekwT kIqy bgLYr, ‘kort-mYryj’
krf lYx dI slfh idwqI. sbwb nfl idljIq, ‘vYstrn rylvy pbilk srivs kimsLn’ dI
cox ivc pfs ho igaf, `qy Ausny Bwj nwT krky afpxI trYiPLk ienspYktr dI
‘positMg’ sfbrmqI ivc hI krvf leI. …………………………, “qyrI
jyb `c jy hjLfr rupey hYn, qF CyqI nfl imTfeI lY ky myry kilink phuMc jfh.”
ivafh qoN cOQy mhIny idljIq dI BYx mnjIq ny Aus dy dPLqr bYTy nUM iek idn
‘kfl’ kr ky ‘srpRfeIjL’ idwqf. “iks
KusLI ivc?” “bwcU
quM bfp bxn vflf hYN. qyrI vhutI `qy AusdI KLflf myry kol `cYk-awp’ leI afeIaF
bYTIaF ny.” “mYnUM
qF AuhnF dwisaf hI nhI.” “kMm
isry cVHn qoN pihlF kI dwsxf hoieaf? qfhIEN qF soicaf, afpxy vIr nUM KusLI dI
KLbr mYN hI sB qoN pihlF dy idaF. vDfeI hovy. swcIN mYN bVI KusL hF. lY nPLIsf
nfl gwl kr.” qy AuhnF PLon BrjfeI nUM PVf idwqf. idljIq
dI KusLI df pfrfvfr nhI sI. Ausdy pYr jLmIn qy nhI sn itkdy, ijvyN Auh dunIaf
ivc pihlf ipE bx irhf hovy. Auh afpxI bygLm dI sLkl vwl bfr bfr vyNhdf. AuhdI
ivqoN vwD tihl syvf krdf. hr qrF dy pdfrQ, myvy, Pl PLrUt lY ky afAuNdf. PuwlF
dy guldsiqaF nfl Gr mihkf ky rwKdf. cMgy cMgy gfiek klfkfrF, sfijLMidaF dy mDur
sMgIq nfl iek agMmI mfhOl pYdf krI rKdf. bfhlI Kycl qoN bcx leI Aus ny AuhdI
nOkrI qoN vI asqIPLf iBjvf idwqf. agly
mhIny dovyN KusLI KusLI KLflf dy nfl ‘altrf-sfAUNz’ krfx leI mnjIq dy
‘kilink’ jfx leI iqafr ho gey. “mYnUM
pUrf ivsLvfs hY, qyry vrgI koml jhI guwzI pYdf hovygI.” idljIq ny nPLIsf dIaF
gwlHF nUM sprsL kridaF ikhf. “sLrq
lf lY, muMzf hovygf, inwkI jhI jUVI vflf, qyry vrgf sLrfrqI.” nPLIsf qurMq
hQylI awgy krdI, gutk ky bolI. “nhI
bytI hovy gI.” “nhI
bytf….” “E…[ho,
Pokt ivc JgVdy ikEN ho? jy nf bytf hoieaf nF bytI, Pyr…?” koloN KLflf bolI.
“Pyr df mqlb…?” idljIq ny ascrj nfl puwiCaf, qF KLflf hsidaF hoieaF
KusiraF vFg qfVI mfr ky bolI. “ikDry qIsrI iksm af geI qF?” qy iqMny hws hs
ky lot pot ho gey. kilink
ivc mnjIq AuhnF df ieMqjLfr kr rhI sI. zyZ GMtf ieMqjLfr krn bfd jdoN Auh
‘altrf-sfAUNz’ df ‘rIjLlt’ lY ky inklI, AusdI muskrfht qoN AusdI KusLI
df aMdfjLf lwg irhf sI. “mYN
qF pfrtI lvFgI. myrf BqIjf afAux vflf hY. ‘kFgrYcUlysLnjL!”
……………………………… ijs
qrF rfvIEN pfr df pMjfb kdI Guwg vsdf sI, Esy qrF gujrfq vI hor pRFqF nfloN
afriQk pwKoN hmysLf KusLhfl irhf. nfl hI ijvyN pMjfb dy lokF ny jwilaF
vflf bfgL df kFz, sMqflI dI vMz, ‘afpRysLn bilAU stfr’ afid dI mfr JwlI sI,
Ausy qrF gujrfq dy jn jIvn nUM vI smyN smyN rfjnIiqk, smfijk aqy kudrqI
smwisafvF df sfhmxf krnf pYNdf irhf. kdy sMprdfiek qxfAu kfrn iesfeIaF qy hmly
hoey. Pyr Bucfl dy kfrn jfn qy mfl dI by-ieMqhf brbfdI hoeI. ajy Bucfl dy dwuKoN
lokF nUM msF sfh afieaf sI, aqy idljIq horF dy dMpqI jIvn dy afrMB nUM pMj ku
mhIny hI hoey sn, ik PLrvrI-2002 ivc, aXuiDaf mMdr inrmfx dy msly ny gujrfq nUM
vI gMBIr sMpRdfiek dMigaf dI lpyt ivc lY ilaf. goDrf
stysLn `qy tryn dy zwby ivc awg lwgx dI Gtnf kfrn qF idn rfq kqlo-gLfrq aqy
afiqsL-jLnI dIaF vfrdfqF hoxIaF sLurU ho geIaF. gLuMizaf dy hjUmF duafrf, bVodf,
aihmdfbfd, klol, mihsfxf qoN ielfvf hor dUr drfjL dy ksibaF, sLihrF ivc Gwt
igxqI dy lokF df jIvn duwBr ho igaf. Xojnf bwD qrIky nfl keI bsqIaF qF rfqo rfq
nysqo nfbUd ho geIaF. sMpwqI jl rhI huMdI, `qy hr qrF dy lok GrF aQvf storF nUM
aMnHy vfh luwt rhy huMdy. nPLIsf horF dI iswDpur vflI hvylI vI agn Byt ho geI sI.
Ausdy awbU dubeI qoN vfps afAuxf cfhuMdy sn, pr hflfq dI njLfkq vyK ny KLflf ny
vrj idwqf. aKbfrF
vfly qF ilKdy sn ik polIs dy hwQ ivc, zMizaF qoN isvf kuJ vI nhI sI, iks qrF
lokF dI ihPLfjLq krdy? pr ivwcoN keI lok kihMdy suxy gey, ik polIs vI dMgfkfrIaF
nfl imlI hoeI sI. guMzy kriPLAU dI vI prvfh nhI sn krdy. afiKr idKfvy leI srkfr
nUM imiltrI bulfxI peI. sQfink pRsLfsn ivruD bQyry ros mujLfhry hoey. pr dysL dI
srkfr, afpxI pfrtI dy muK mMqrI nUM brKfsq krn qoN ienkfrI rhI. do ku mhIinaF
ivc hI imrqkF dI sMiKaf hjLfr qoN Awupr phuMc geI, `qy koeI iek lwK lokF nUM
sLrnfrQI kYNpF df afsrf lYxf ipaf. ……………………………[ idljIq
qy nPLIsf dI KubsUrq qy isiKaq joVI dy irhfiesL Dfrn krn nfl, sfbrmqI rylvy
kflonI ivc ijvyN koeI qfjLgI af geI hovy. AuhnF dy ivafh nUM Cy ku mhIny
ho gey sn, qy nPLIsf hux kuVI dI QF iek sMpUrx iesqrI bx geI jfpdI sI. ijvyN
koeI klI, pRPuwlqf gRihx krn qy iek Puwl df rUp Dfrn kr lYNdI hY. Ausdy mF bnx
dy afsfr kfrn Aus dy ichry qy iek adBuq afBf psr geI mihsUs huMdI sI. Auh kuafrI
huMdI ijMnI sohxI sfVIH ivc lgdI huMdI sI, ‘mrUn’ rMgy pMjfbI sUt ivc Aus
qoN vI vwD ipafrI lwg rhI sI. bx
sMvr ky rihx dI vI iek ivsLysL klf huMdI hY, ijs ivc nPLIsf ny pRbIxqf hfsl kIqI
lgdI sI. AusdIaF cUVIaF nflL BrIaF gudfjL bfhvF, ‘lo-kwt’ glmyN `coN Jfkdf
‘rUbIjL’ df sYt qy ‘mYicMg’ Jumky, AusdI myk-awp nUM cfr cMd lgfAuNdy
jfpdy sn. kfilj
dy mfhOl dI hor gwl sI. EdoN hmysLf idljIq, nPLIsf dI jfx pihcfx, iek pRymkf
vjoN krvf ky Pwuilaf nhI sI smfAuNdf. dohF
dI joVI eynI PbdI sI, ik iek dUsry kol Kloqy, ‘myz PLfr eIc adr’ lgdy sn. pr
hux Auh, lokF dI pRsMsk qwkxI nUM sdf sLwk dI njLr nfl vyKdf. ijvyN koeI Aus dy
anmol KjLfny nUM curfx dI idRsLtI nfl GoK irhf hovy. BfvyN nPLIsf hmysLf nMgy
mUMh hI afAuNdI jFdI sI `qy Ausdy gLYr-iswK hox bfry iksy nUM vI koeI pqf nhI sI.
pr Ausdy grBvqI hox kfrn, AusdI KLflf dI afvfjfeI dy vD jfx krky lokF ivc Gusr
musr ho rhI mihsUs kIqI jf skdI sI. injI surwiKaf vjoN, idljIq dUsry lokF nfl
Gwt vwD hI myl imlfp rwKdf. kyvl rylvy dy zfktr KLfn nUM hI nPLIsf qy idljIq dy
aMqr jfqI ivvfh bfry pqf sI. zfktr
mnjIq anusfr nPLIsf dI zilvrI, julfeI dy afKrI hPLqy `c hox dI AumId sI. ipClI
vfrIN jdoN idljIq Aus nUM `cYkawp’ leI lY ky igaf, qF AuhnF nUM bwcy dy kuJ
vDyry ishqmMd hox bfry dwisaf igaf. ieh sux ky qF Auh iPLkr ivc pY gey, ik
sLfied ‘zilvrI nfrml’ nf hovy. “lgdf
hY, ik ‘isjLyrIan’ krnf pvy.” “isjLyrIan
afpRysLn’ ikMnf ku ‘sIrIas’ huMdY, BYx jI?” idljIq ny Auqsukqf nfl
pwuiCaf. “jdoN bwcy df isr vwzf hovy, jF ‘zilvrI’ vyly AusdI pojLIsLn |