www.khabarnama.com  {Punjabi Newspaper Khabarnama Toronto} email: editor@khabarnama.com 

***** afpxI mF bolI 'pMjfbI' ilKx, pVHn aqy bolx ivwc iJjk mihsUs nf kro sgoN mfx aqy PKr nfl afpxy bwicaF nUM vI isKfE!!****


 

ਅਖ਼ਬਾਰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ  ਫਾਂਟ ਇੱਥੋਂ ਡਾਊਂਨਲੋਡ ਕਰ

 

 

Click here  to download Punjabi font to read Khabarnama

kulvMq isMG ivrk dI 22vIN brsI `qy -blbIr momI

 

not: pMjfbI dy isrmOr khfxIkfr kulvMq isMG ivrk ijnHF df mukfblf dunIaf dy msLhUr lyKkF cYKv, E[ hYnrI aqy smrst mfam nfl kIqf jFdf hY, dI 23-24 dsMbr, 1987 dI awDI rfq nUM trFto ivc mOq ho geI sI. Auh kYnyzf dy iemIgrMt sn aqy afpxI bytI aqy byty pfs ivlsn hfeIts qy rihMdy sn. AuhnF dI 22vIN brsI qy pysL hn AuhnF nfl sbMDq purfxIaF qy aBul XfdF -aYzItr

 

qsvIr:- torFto ivwc s: kulvMq isMG ivrk (swjy) df hflcfl puwCdy hoey BfrqI kONsl jnrl s: divMdr isMG (Kwby, iek purfxI qsvIr)

 

mF bfpU nfl aksr eys gwloN lV pYNdI ik sfzf murwbf ipMzoN bhuq dUr sI qy AhnUM iek hQ ivc lwsI df krmMzl PV qy poxy ivc vlyHtIaF qMdUry pkfeIaF rotIaF df Qwbf qy dfl sbjLI dy kwujy, isr qy cuwk ky iljFdI ƒ afÉrF dI Duwp cVH afAuNdI qy Auhdy isr ivcoN syk inklx lwg pYNdf. pihr rfq rihMidaF hflIN gey afQVIaF dIaF aFdrF BuwK nfl lUsx lwg pYNdIaF qy Auh bld KlHfr, Kfl dI vwt qy cVH, GVI muVI ipMz vwloN afAuNdI rotI ƒ ivMhdf. kuJ idnF ipCoN Auh murwibAuN eI ikDry nws jFdf qy bfpU koeI nvF kfmf rwK ky Auhdy Gr vfilaF nfl vhI qy ilKy ley idwqy dy ihsfb df Xwb pfeI rwKdf. iek nfmHf afQVI  hI sI ijhVf kdy nhIN Bijaf sI qy AuhdI rotI nfl nhIN kIqI hoeI sI. AuhdI rotI AuhdI Gr vflI lY ky afAuNdI sI jo sfzf gohf kUVf vI krdI sI. dUjy murwbf dUr hox kr ky koeI idn KflI nf jFdf ijs idn koeI murwibAuN pwTy nf vwZ KVdf, mwkI dIaF CwlIaF nf BMn iljFdf jF gMny nf puty jFdy. keI vfr KlvfiVaF ivcoN kxk dIaF BrIaF vI cuwkIaF jFdIaF, rUVI ivc dwby mwt iKskf ley jFdy. KurlIaF qoN zMgr vwCf vI KolH ilaf jFdf. ieh sB kuJ dUr murwbf hox kr ky hI huMdf qy myrI mF myry bfpU nfl lVdI qy iPr ivrkF ƒ gflHF kwZdI, ikAuN jo ivrkF dy murwby sfzy murwibaF dy nfl lwgdy sn qy ivrkF bfry mÈhUr sI ik ijhVf ivrk corI nf kry, Èrfb nf pIvy, Auh BfvyN ikMnI vI jfiedfd df mflk ikAuN nf hovy, Auhdy isr qy pwg nhIN sI bwJ skdI, Auhdf ivafh nhIN sI ho skdf.

myrI mF ivrkF ƒ gflHF kwZdI qy mYN ivrkF ƒ mn hI mn ivc koeI rfÉÈ smJdf. afÉr mYN hfly dsF ku sflF df inafxf eI sF. bfpU bVy TrMHmy nfl mF ƒ smJfAuNdf:

 

"qYƒ qF aYvyN lqr-lqr krn dI afdq af, dUr murwbf hoxf koeI mfVI gwl af…? vwzy vzyiraF ny jdoN bfr afbfd hoeI qF jfx buwJ ky murwbf dUr ilaf sI, beI mfl zMgr murwby qIk jFdf rfh ivc hI cr cr ky rwj jfieaf krygf." bfpU dy eys arQcfry df mF qy koeI asr nf huMdf qy Auh Pyr ivrkF ƒ gflHF kwZx lwg pYNdI. ivrkF dI sfzy nfl vwt sFJI sI. ivrk sfzIaF CwlIaF BMndy, gMny cUpdy, rUVI ivc dwby mwt kwZ iljFdy, ivrkF dIaF GoVIaF KulHIaF sfzIaF pYlIaF ivc crdIaF qy keI vfr bfpU dy kuJ ivrk Xfr bfpU ƒ GoVI qy cVHf ky nfl eI lY jFdy qy bfpU jI keI keI idn ivrkF nfl Gr dI kZI sLrfb pINdy rihMdy qy mF afey bfpU nfl Pyr lVdI. ivrkF dy KulHy zulHy zyry sn. AuQy eI Auh GoVIaF bMnHdyy, mwJF bMnHdy aqy AuQoN eI mwJF co ky duwD dIaF blHxIaF isrF qy rwK ky GrF ƒ lY jFdy. ivrk, vVYc, cImy, cTy jo ivrk twpf kr ky jfxy jFdy sn, mwJF cuMG cuMG corIaF krdy, GoVIaF qy cVH dUr rfvI diraf dI kwCoN pfr qfeIN hwQ mfr afAuNdy. pRisD khfxIkfr kulvMq isMG ivrk df ipMz PulrvMn qy zI[ sI[ rhy kuldIp isMG ivrk df ipMz sfzy lfgy eI pYNdy sn.

 

jdoN bfpU ivrkF dy psU corI krn dy jyry dIaF gwlF krdf qy mYN sux sux ky ÉuÈ vI huMdf qy zrdf vI. sfzy murwby nfl lgdI ivrkF dI iek byrI ƒ bybhf byr lwgdy. bfpU keI vfrI mYƒ mfl cfrdy Aus byrI dy byr Kuaf ky ilafAuNdfpr myrf zrdy df kdI iekwly df hOslf nf pYNdf ik ivrkF dI Es byrI dy imTy byr qoV ilafvF. jd kdI mYN iekwlf mfl cfrn jFdf qF kI mjfl jy iksy pÈU ƒ ivrkF dI hwd vI twpx dyNdf. sfzI iek gF bVI awKV qy mUMh Ëor sI, Auhƒ mYN mihrU nfl juwt kr lYNdf qy ieMj Auh vI afkI ho ky ivrkF dI hwd ivc nf jf skdI.

 

bfby nfnk dy nF qy bxy gurdvfry swcy sOdy dI mwisaf lgdI. mYN bfpU nfl mwisaf qy jFdf. sfrf ivrk twpf misaf qy iekwTf huMdf. ivrk duwD dIaF bfltIaF qy lMgr dI sfrI rsd lY ky AuQy phuMcdy. swcy sOdy gurdvfry ivc ivrkF df lMgr bVf mÈhUr sI. swcy sOdy dI mwisaf nhf ky jdoN ivrkF dIaF tolIaF dIaF tolIaF GrF ƒ muVdIaF qF rfh ivc ijQy vI iksy df nyVy ipMz huMdf, AuQy eI Auh qfr iKwc ky gwzI KlHfr lYNdf. kdI iksy ivrk ny itkt nhIN sI leI. kdI iksy ivrk ƒ tI tI ny nhIN sI PiVaf. ivrk ibgfnIaF qIvINaF ƒ Bry myly ivc qy BrI gwzI ivc cUMZIaF vwZdy qy guafc jFdy. ivrkF dI hYNkV awgy sLyKUpury qy gujrFvfly df sfrf ielfkf kMbdf sI.

 

myry dsF igafrF sfl dy bwcy dy mn qy ivrkF dI bhfdrI, dlyrI qy hYNkV df cMgf db-dbf pY igaf sI. kdI kdI koeI ivrk GoVI qy ciVHaf sfzy ipMz afAuNdf. vwzI sfrI pwg isr qy vlI huMdI. qyV lwk dI, KulHf bMd gly df kuVqf pfieaf huMdf. Auh awzI lfeIN GoVy ƒ bËfrF QfxIN BjfeI quiraf jFdf. aYql aOql dI Auhƒ koeI prvfh nf huMdI, BfvyN koeI Qwly afvy ipaf.

 

nfl idaF ipMzF coN ivrkF dy muMzy GoVIaF qy cVH ky sfzy ipMz dy hfeI skUl ivc pVHn leI afAuNdy qy skUl dI grfAUNz ivc GoVIaF crx leI KuwlHIaF Cwz dyNdy. hYWz mfstr keI vfr AuhnF ƒ rokdf. hYzmfstr AuhnF nUM “lwk dI” dI bjfey skUl pfjfmy pf ky afAux leI kihMdf. Auh pVHnoN ht jFdy pr afpxI afdqoN nf BONdy.

 

mYN ivrkF ƒ ivrk smJdf, jfxI dI ivrk bMdy nhIN sgoN kuJ hor sn. iek cOVy ckly srIr vflf buwZf ivrk ijs ƒ zorf zorf kihMdy sn, keI vfr iksfn kfnÌrMs qy sfzy ipMz afAuNdf. iek hwQ  kMn qy rwK dUjy hwQ ivc KUMzf PVI Auh styj qy cVH ky gfAuNdf,“muV asIN dyÈ `c afËfdI ‘c ilaf idaFgy qy Gr Gr `c muV ‘c ibjlI dy lftU jgf idaFgy.”

 

ieh myrf bcpn sI jo bIq igaf. pfiksqfno eyDr af ky jd mYN 1951 ivc iProjLpur afr aYs zI kflj ivc dfKl hoieaf qF myrf pMjfbI df pRoPYsr kihx lwgf,” eyQy 53 mfl roz qy pMjfbI df iek lyKk rihMdf, AuhnUM jLrUr imlIN.”

mYN iek sLfm nUM imlx igaf qy rsmI sfhb slfm ipCoN mYN nF puiCaf

“kulvMq isMG ivrk[”

“kulvMq isMG ivrk” mYN ieMj bol ipaf ijvyN mYƒ pihlF XkIn nf hovy.

“amr khfxIaF ivc mYN quhfzI khfxI “mF” pVHI sI, bVI suafdI sI.”

“afho Auh jlMDr myry kol afieaf sI, kihx lwgf koeI khfxI qF Byjxf,” ivrk ny bVI lfprvfhI dy aMdfË ivc ikhf. “qusIN vI ilKdy ho?” ivrk ny puwiCaf.

“hF koiÈÈ krdf hF- kuJ khfxIaF amr khfxIaF, pMj diraf qy jIvn pRIqI ivc CpIaF hn.”

“ikhVf ipMz jy…?”

“eyQoN iÌroËpuroN vIh ku mIlF qy ipMz guwdV ZMzI ivc ËmIn alft hoeI hY. pihlF kuJ sfl biTMzy lfgy bYTy rhy hF.”

“ipwCoN ikhVy iËly `coN afey jy?”

“ÈyÉUpurf”

“ÈyÉUpurf” ivrk dIaF inwkIaF inwkIaF awKF cmk AuWTIaF.

“hF nvF ipMz, cwk nMbr 78, iËlf ÈyÉUpurf”

“mYN vI AuQoN eI afieaf hF. quhfzy nfl eI sfzf ipMz sI Pulrvn. bflHI ky styÈn dy lfgy[”

ilKfrIaF dIaF gwlF dy nfl nfl sfƒ afpxy ipMz nyVy hox dIaF gwlF bhuqIaF svfd lwgIaF.

ivrk nfl ieh myrI pihlI mulfkfq sI. ieh ivrk myry izwTy hoey ivrkF dy mn ivc KuwBy hoey ivrkF nfloN ikqy vwKrf sI. iehdI bolI AuhnF nfloN vwKrI sI. ieh qF lfhOr aMimRqsr vrgy ÈihrF ivc aYm[ eyy[ aYl[ aYl[ bI[ qIk piVHaf hoieaf ivrk sI. pqf nhIN iehny iksy zyry ivc bYT ky kdI mwJF dy zoky ley sn jF nhIN? iksy GoVI dI ipwT qy bih ky rfvI diraf dIaF kwCF ivc rfqF jfg-jfg kwtIaF sn jF nhIN? pqf nhIN iehny cOVy ckly ivrkF dIaF ZfxIaF ivc bYT ky kdI pihly qoV dI pIqI sI jF nhIN? pqf nhIN mfl cfridaF kdI iehny krIrF dy lfl zyly qy vxF dIaF pIlU qoV qoV KfDIaF sn jF nhIN? pqf nhIN iehny swcy sOdy dI mwisaf qoN prqidaF rfh ivc kdy qfr iKwc ky gwzI KlHfrI sI jF nhIN? ieh ivrk qF mfl roz dI koTI df ivrk sI. myry mn dy klipq ivrk qF sfzIaF vwtF nfl sFJIaF vwtF vfly ivrk sn jo idny bfpU jI nfl Èrfb pINdy qy rfqIN sfzy eI toky lfh KVdy qy svyry afp eI moV dyNdy. eys ivrk dIaF awKF qF inwkIaF inwkIaF qy bVIaF sUÉm hn ijnHF qy ieh hor sUÉm aYnk lgFdf sI. myry izwTy ivrkF dIaF awKF qF jMglI lUMbVF dy bwicaF dIaF awKF vrgIaF sn.

hux ivrk dI koTI myrf afm afx jfx ho igaf. Cfh vylf nf vyKxf, lOZf vylf nf vyKxf, duiphr nf vyKxI, rfq nf vyKxI, jdoN jI afAuxf, ivrk dI koTI. jdoN ivrk kol jfvo, cfh pIqy ibnF ivrk ny muVn nhIN dyxf. rotI vyly nFh nFh kridaF vI Auhny Kfxy dI myË qy nfl ibTfl eI lYxf. ÈyÉpury ivrk df vwzf Brf drbfrf isMG ivrk vkflq krdf sI. sO mMjf, sO ibsqrf qy keI mwJF lokF dy duwD lwsI pIx leI bwJIaF rihMdIaF sn. BfvyN iksy ny ivrk dy vwzy Brf ƒ vkIl krnf huMdf sI jF nhIN, Tihrdf Auh ivrk dy Gr eI huMdf sI. irhf kulvMq isMG ivrk dy jyry df svfl, Auh vI suxo.

jlMDro ÉrIdo ProÉq kridaF iek dukfndfr ivrk nfl lV ipaf. ivrk ny Auhƒ AuQy eI Zfh ilaf qy krfrIaF jVIaF. Aus Qwly pey ny lwqF mfr mfr ky Èo kysF dy ÈIÈy BMn suwty. sfrf bfËfr iekwTf ho igaf qy dukfndfr iksm dy lok ivrk ƒ PV ky Qfxy lY gey. ivrk Qfxy dI kI prvfh krdy hn?

puls ienspYktr kihx lwgf, “mYN jfxdf hF quhfzf nF kulvMq isMG ivrk hY. qusIN pbilk rIlyÈnË aÌsr ho. quhfzI aproc vwD qoN vwD kimÈnr qIk ho skdI hY. ies vyly qusIN kfƒn dI ihrfsq ivc ho, mYN quhfƒ nhIN Cwzxf.” ivrk ny jvfb idwqf, “ienspYktr sfihb, mYN quhfƒ kdoN afKdf hF ik qusIN mYƒ Cwzo, pr ieh qF vyKo ik mYN pqlf ijhf afdmI hF. mYN Blf iehƒ kuwt skdf hF,” ieh kihMidaF ivrk ny afpxIaF pqlIaF pqlIaF bfhvF ienspYktr ƒ ivKfeIaF.

“bfhvF dI gwl nhIN, ivrk sfihb, ieh jyry dI gwl huMdI af.” ieMnspYktr ny bVy roab nfl ikhf. eyny ƒ ivrk df koeI dosq AuQy af igaf jo ivrk nfl lfa ivc pVHdf irhf sI. Auhny ieMnspYktr ƒ puwiCaf,

“qusF ivrk ƒ ikAuN PiVaf hY?”

“iehny lVfeI kIqI hY.”

“lVfeI ivc iek df ksUr huMdf ey jF dohF df?”

“dohF df”

“iPr kr idE dohF ƒ aMdr” vkIl ny GuMzI kwZI. jdoN dohF ƒ aMdr krn df svfl afieaf qF dukfndfr kihx lwgf ik mYN rfËInfvF krn leI iqafr hF.

pbilk rIlyÈnË aÌsr lwgx qoN pihlF ivrk lyanË aÌsr sI qy Auhdf kMm pfiksqfn ivc rih geIaF ihMdU iswK aOrqF ƒ ihMdusqfn ilafxf sI. ieh kMm Éqry vflf sI qy mËy vflf vI. ‘murdy dI qfkq’, EprI DrqI`, ‘kuVI df dfj`, ‘Kwbl`, ‘AujfV`, ‘mUhlI vrgy zOly` afid khfxIaF ivrk dy eys inwjI qjrby ivcoN eI bfhr afeIaF sn. EDr rih geIaF iesqrIaF dy mn dI pIV ƒ smJx df ivrk ƒ avsr pRfpq hoieaf. mYN ienHF khfxIaF dy rs ƒ hor vI vDyry mfixaf ikAuN jy iehnF khfxIaF df ipCokV ÈyÉpurf iËly df vfqfvrn sI jo mYN awKIN izwTf hoieaf sI. “murdy dI qfkq” khfxI myry lfgy eI vfprI sI. ivrk Aus vyly swcf sOdf kYNp ivc nON ds lwK ihMdU iswKF dy kYNp df rfKf sI. kYNp dy lfigAuN gogIrf brFc nihr vgdI sI. eys nihr ivc roË murdy qrdy afAuNdy sn qy ieh khfxI ivrk dI pkV ivc eyQoN eI afeI sI.

lyaËn aÌsr lwgx qoN pihlF ivrk ÌOj ivc kimÈMz aÌsr sI. ieh gwl dUjy sMsfr XuwD dy aMq dI hY.

iek pfsy ivrk df pyNzU ipCokV sI, dUjy pfsy ÌOj dI nym bwD nOkrI. mukMml zrYWs ivc rihxf qy POjI iziswpln mMnxf. “cfcf’, “iksy hor ƒ vI’, “qUM hI dws’, “DrqI hyTlf bOld’, “bgfvq” afid khfxIaF ipCy ivrk dy ÌOjI jIvn df qjrbf kMD vFg KVHf sI.

ÌOjI nOkrI qo pihlF ivrk ividafrQI sI. Auhdf ivÈvfs hY ik ijMnf icr koeI ividaf pRfpq krdf hY, Enf icr Auh afpxy inwjI vfqfvrn ivcoN qfry vFg tuwt ky iek nvyN mfhOl df qjrbf hfsl kr irhf huMdf hY. ieMj Auhdf pyNzU ipCokV qy nvF qjrbf Aus ƒ keI kuJ nvF socx leI mjbUr krdf hY. ‘hsdf buwq` ‘DrqI qy akfÈ` ‘kuwqf qy hwzI` ‘sfgr qy inrmlf` afid khfxIaF aijhy qjrby dI dyx hn.

ijMMnIaF sÌl khfxIaF ivrk ny ipMzF bfry qy pyNzU pfqrF dy suBfa AulIkx bfry ilKIaF sn, Auh bfkIaF nfloN AuWqm hn, ‘qUVI dI pMz` ‘duwD df CwpV` ‘EprI DrqI` qy ‘cfcf` ies dI sfKÈfq imsfl hn.

pMjfb lok sMprk ivBfg ny ivrk ƒ jfgrqI df aYzItr inXukq kIqf qy ivrk iÌrojpuroN bdl ky aMbfly af igaf. ivrk dI dUjI ikqfb “DrqI qy akfÈ” eysy smyN igafnI dy kors ivc lwg cuwkI sI[

ivrk jdoN ÌIrojpuroN jf irhf sI qF myry idl ƒ Koh pY rhI sI ijvyN myrI bFh Bwj geI hovy, pr ivrk ‘ipkcr afP zorIan gry` dy hYrI vFg Bfvuk nhIN huMdf. Auhdy nfl nfl cwlx leI bVI iqwKI buwDI dI loV hY. Auh gwlF df post mfrtm nhIN krdf, isrP nqIjy hI idMdf hY. AuhnF nqIijaF ƒ hr koeI CyqI nfl smJ vI nhIN skdf. Auh bhuq pRiqBfÈflI hY qy pMjfbI dy bhuqy lyKkF ƒ anpVH smJdf hY qy Kfs kr pRfeIvyt aYm[ ey[ krn vfilaF ƒ. Èfied ipCoN Auhdf iÉafl bdl igaf hovy. kivqf nfl Auhƒ dUr dI vI idlcspI nhIN hY pr iÈv kumfr dI mOq qy Auh btfly igaf sI qy hsrq aqy mIÈf vI Auhdy XfrF dI ilst ivc sn.

jfgrqI dI nOkrI Cwz ky ivrk kyNdrI srkfr dy sUcnf ivBfg ivc ienÌrmyÈn aÌsr lwg ky keI vrHy jlMDr irhf. jlMDr rihMidaF Auhny bhuq sfrIaF khfxIaF iesqrI mno ivigafn qy afrQk aOkVF bfry vI ilKIaF. jlMDr rih ky Auhƒ iek dUjy lyKkF dIaF cuglIaF suxn dI afdq pY geI sI qy Auhƒ JUTy nfvF hyT Ault pult icwTIaF vI afAuNdIaF rihMdIaF sn.

ieh Auh smF sI jd jlMDr ivc jsbIr isMG afhlUvflIaf, suKpflvIr isMG hsrq, s[ s[ mIsLf, ajfieb kml, jgqfr ppIhf, mihrm Xfr, pRym prkfsL KmnvI, jsvMq isMG ivrdI, hrsrn isMG afid dy nfvF dI bVI crcf sI. ivrk cMgy lyKk ƒ hwlfÈyrI ËrUr dyNdf. 1958 ivc hsrq df pMjfbI khfxI bfry lyK pVH ky AuhdI akl qy dMg rih igaf sI.

jlMDroN bdl ky ivrk idwlI clf igaf. idwlI imlx igaF mYN Auhƒ puwiCaf ik hux quhfzI ikhVI ikqfb Cp rhI hY qF ivrk hws ky kihxf lwgf, “hux qF AudoN eI ikqfb CpygI jdoN sfihq akfdmI vfly pMj hËfr dyx leI iqafr hoxgy[” ipCoN ivrk dI ieh rIJ vI pUrI ho geI sI qy idwlI rih ky Auhny ‘idwlI dI kuVI` ‘rsBrIaF` qy ‘GuMz` afid khfxIaF ilK ky aYlfn kr idwqf ik Auhny ilKxf Cwz idwqf hY qy khfxI df ipV KflI ipaf jy, sFB lE. idwlI qoN ivrk cMzIgV PYimlI plYinMg ivc af lwgf. Auhdf kihxf hY ik Aus sfrI nOkrI ivc aOKy ho ky koeI kMm nhIN kIqf, aÌsrI kIqI qy cMgI qnÉfh vI leI hY.

 

cMzIgVoN, ivrk KyqIbfVI XUnIvristI luiDafxf ivKy jfieMt zfierYktr sUcnf bx ky clf igaf. mihMdr isMG rMDfvf ivrk ƒ afpxf cMm smJ ky lY igaf qy iek vfr imlx gey qy mYN vyiKaf ik AuhdI myË qy ÌfeIlF hI ÌfeIlF sn. Auh bVf hwQF pYrF ivc afieaf lwgdf sI, kih irhf sI ik mYN ikQy Ps igaf, sfrf idn kMm hI kMm. aih ryzIE qy ÌslF ƒ kIVy mfr duafeIaF bfry zylI irport, aih nvyN bIjF dI vrqoN bfry qy ho rhI Koj bfry swjrf igafn[[[qy aih[[[!

 

mYƒ Auh idn cyqy afey jdoN ivrk aMdr jvfnI sI. Auhdf aflf-duaflf lqIiÌaF qy hfisaF nfl Biraf rihMdf sI. afey mihmfn ƒ gwlF kr ky hsf Cwzxf Auhdy leI asloN sOKf sI. AuhdIaF khfxIaF smJx leI ÈrqF lwgdIaF sn qy AuhdIaF khfxIaF dy aMgryËI, ihMdI, AurdU qoN ielfvf rUsI ivc anuvfd Cp rhy sn qy hux Auh kih irhf sI ik ieh ËrUrI nhIN ik lyKk sdf hI cMgIaF khfxIaF ilKdf rhy. hr Blvfn dy aKfVy ivc kuJ idn hI huMdy hn.

 

CipMjF qoN AuWqy ho ky vI pMj Puwt swq awT ieMc lMmf pqlf ivrk CItkf ijhf, nwsdf, Bwjdf, twpdf, ÈtwlI hI qF lgdf sI. iksy ƒ AuhdI gwl df XkIn af jFdf hY qy iksy ƒ nhIN. iksy ƒ AuhdI gwl smJ afAuNdI qy iksy ƒ nhIN. keIaF nUM Auhdf swc JUT qy JUT swc jfpdf.

 

jd AuhdI ikqfb aYm[ ey[ pMjfbI ivc lwgI qF Auhdy vkIl Brf ny puwiCaf sI, "pYsy ikMny imlxgy?"

 

qF ivrk ny awgoN jvfb idwqf sI "jy mYN amrIkf ivc ivafh krvf lYNdf qF iPr qUM puwCxf sI, mwJF ikMnIaF dfj ivc imlIaF hn?"

 

ivrk df dfavf sI ik AuhdI bIvI ijhI sohxI bIvI Gwto Gwt pMjfbI dy iksy lyKk dI bIvI nhIN hY. ieh gwl AudoN hor vI TIk jfpdI hY jdoN cfh ipafAuNidaF Auh eynf hsfAuNdI sI ik awQrU af jFdy sn.

ivrk nf afpxI khfxI iksy ƒ suxfAuNdf hY qy nf hI iksy dI suxdf hY. iesqrI ivigafn dIaF gwlF krn vfly Auhdy vDyry dosq hn ijvyN mIÈf, hsrq, zf: aqr isMG, gulËfr isMG sMDU afid. irkÈf clfAux vfilaF qoN lY ky AuhdI vËIrF qwk dosqI hY. Auh agly df nuks Auhdy mUMh qy dws ky vI Auhdy nfl dosqI dI gMZ pwkI rwKx jfxdf hY. nvyN ilKfrIaF ƒ AuqÈfh dyx df ivrk ƒ bVf ÈOk hY, Kfs kr ipMzF dy muMizaF ƒ. Auh smJdf hY ik pyNzU ÈihrIaF ƒ AulMG ky hI awgy afAuNdy hn.

gwlF kridaF ivrk eynf nyVy ho jFdf hY qy ieMj lwgdf hY ijvyN Auh quhfzf sB qoN ipafrf imwqr hovy, pr jdoN qusIN dUsiraF nfl vI Auhƒ gUVHIaF mfridaF qwkdy ho qF idl ƒ kuJ ajb ijhf mihsUs huMdf hY pr Auhdy idlI XfrF dI igxqI bVI sImq hY.

lyKkF dI mdd leI Auh hmyÈf iqafr rihMdf hY. lyKk BfvyN koeI kuVI AuDflx vflf hovy jF corI krn vflf, Auh AuhdI gwl sux ky mÈvrf dyvygf qy keI vfr Ëmfnq df pRbMD vI krvf dyvygf.

 

kdy ivrk idlF df jfnI sI, jvfn sI, lfrz hYrI sI, dukfndfr ƒ AuhdI dukfn aMdr eI Zfh ky kuwt suwtdf sI, pr hux smF bdl igaf hY[… krIr hI nhIN rhy qy nf hI lfl lfl zyly qy pIlU, swcy sOdy dI mwisaf nhIN rhI qy nf hI rfvI diraf dIaF kwCF. sO mMjy qy sO ibsqry vflf ivrk df Brf vI nhIN irhf qy nf hI pihlIaF smfjk kImqF ijs ƒ ipMzF dy lok “Blf vylf” kih ky Xfd krdy hn. ivrk dy bwcy vwzy ho ky afpy afpxI iËMmyvfrI pCfx cuwky hn qy Auh hux afpxIaF rIJF ƒ AuhnF aMdr pldIaF qy vDdIaF vyK irhf hY. Auhƒ iml ky kdI nÈf nhIN sI AuWqrdf qy hux. pMjfb srkfr ny Auhdy moiZaF qy Es vyly iËMmyvfrIaF dI bhuq vzI pMz Dr idwqI jd Auh hux muwK mMqrI prkfsL isMG bfdl df pRYWs skwqr lwgf sI. pRYWs bfry Auhdf sfrI Aumr df qjrbf sI. eys leI Auhny ies iËMmyvfrI ƒ bVf sOiKaF hI inBfieaf.

 

ivrk sfihb df Auproikq ryKf icqr keI vfr keI rsfilaF ivc Cipaf. pihlI vfr pMj diraf ivc meI 1957 ivc, afrsI akqUbr 1977 ivc. sfihq smfcfr ivc qy hor vI bhuq sfry pricaF ivc. vzI bytI mMjU dy spFsr krn qy 1985 ivc ivrk kYnyzf dI iemIgryÈn lY ky kYnyzf af igaf qy Coty byty rfjU nUM Cz ky ihMdusqfn muV igaf.

 

XfdF kulvMq isMG ivrk dy afKrI idnF dIaF”

 

pqf lwg cuwkf sI ik Bfrq ivc hI AunHF df iek pfs mfiraf jf cuwkf sI qy Auh cwlx, iPrn, AuWTx-bYTx qoN asmrwQ ho cuwky sn. kYnyzf dy iemIgrFt hox krky AunHF df sfrf ielfj muÌq ho skdf sI. agsq 1988 ivc imisË hrbMs kOr ivrk AunHF ƒ Bfrq qoN trFto lY afey. ies iKafl nfl ik kYnyzf ivclIaF AuWc pwDrI zfktrI shUlqF nfl Auh TIk ho jfxgy. ivrk sfihb afpxy Coty puwqr rfjU aqy AusdI ietflIan pqnI kol AuWprlI mMËl dy Tihry hoey sn. ieh ivlsn aYvyinAU aqy zPirn df ielfkf sI, jo trFto qoN AuWqr vwl pYNdf hY.

 

jdoN mYN imlx igaf qF ieqbfr nf afvy ik ieh AuhI ivrk hY, ijs ƒ afpxy ijsm, socxI, kihxI qy krnI qy ilKq `qy gOrv huMdf sI. Aus dy isr qoN pwg gfieb sI qy vfl tYgor vFg KulHy, dfVHI vI KulHI, sfDfrn kuVqf-pjfmf pfieaf hoieaf sI. swjy pYr ivc lohy df bUt, ieh sB mYN kI vyK irhf sF. AuWTx lwgyy qF AuWiTaf nf igaf. swjf hwQ, swjI lwq suwkI hoeI, mUMhoN koeI bol boilaf nhIN sI jFdf. sux skdy sn pr AuWqr dyx leI Ëbfn sfQ nhIN dyNdI sI. iksy iksy vyly nhIN[[[nhIN[[[ Èbd hI boldy sn jF do iqMn vfr lgfqfr TIk hY[[[ TIk hY[[[ hI bol skdy sn. ienHF dohF ÈbdF 'nhIN[[[nhIN[[[ TIk hY[[[ TIk hY[[[ dy shI arQ smJxy bVy aOKy sn. Auh iks gwl ƒ “nhIN” qy iks gwl ƒ “Tik” kihMdy sn, ieh AunHF df aMdrlf hI jfxdf sI. hF, awKF dI joq qy cmk pUrI sI. imlx afey ƒ pUrI qrHF pCfxdy sn pr nf bol ky qy nf hI ilK ky gwl kr skdy sn. Ëbfn bMd ho geI sI. kudrq dI ikho ijhI isqm-ËrIPI sI ik mfnvI ivcfrF df pMjfbI df isrmOr khfxI lyKk aMqly idnIN ies iksm dI qrsXog iËMdgI ijAU irhf sI. Aus ny kdy iksy df idl nhIN sI duKfieaf. srkfrI AuWc pdvIaF `qy rih ky vI Aus dy ivvhfr ivc koeI aMqr nhIN sI afieaf. muwK mMqrI df pRYWs skwqr huMdy hoey vI kfr dI suivDf ƒ nf vrqidaF sYktrIeyt qoN pYYdl qur ky Gr af jFdf sI. Aus ny idl-idmfÊ ƒ DUa pfAux vflIaF khfxIaF ilKIaF sn ijvyN qUVI dI pMz, Kwbl, duwD df CwpV, gAU, rs BrIaF, mUhlI vrgy zOly, murdy dI qfkq, idwlI dI kuVI, mwCr, do afny df Gfh, eyks ky hm bfirk, rwj nf keI jIivaf, ÈyrnIaF, mF, cfcf afid. AusdIaF khfxIaF pMjfb dI vwzy Bfg dI vwsoN dy iksfnF aqy pMjfbIaF df nyiVAuN qwikaf jIvn sI. dohF pMjfbF dI DrqI `qy vwsx vfly lok AuhdIaF khfxIaF dy pfqr sn. Aus ƒ sfDfrn ikrsfnI jIvn nfl bhuq ipafr sI. pVHy ilKy muMizaF ƒ ÈihrF ivc af ky awgy vDx leI AuqÈfh dyxf, Aus dI mno rIJ sI.

 

pr kYnyzf ivc Auh prdysI sI. anykF shUlqF hox dy bfvjUd ieQoN dI iekwlqf, afriQk qMgI qy inrdeI susfietI ivc ibmfr bMdy leI idn kwtxy ikMny muÈkl sn. AusdI ieh hflq vyKI nhIN jFdI sI aqy kfljy df ruwg Biraf jFdf sI.

 

AunHF ƒ srkfrI shfieqf idvfAux dI kfPI koiÈÈ kIqI geI, pr sÌlqf nf imlI ikAuNik kYnyzf ivc AunHF dI Tihr Gwt sI. pihlF afey qF sYr-spftf kr ky muV gey. dubfrf afey qF ibmfr sn. nf hI kYnyzf ivc AunHF koeI kMm kIqf sI qy nf hI koeI tYks ktfieaf sI. keI dvfeIaF vI bVIaF mihMgIaF sn.

 

iek idn BfbI hrbMs kOr df Pon afieaf. bVy Gbrfey hoey sn. kuJ krnf hY qF kro qy Auh iPws pey. mYN irtfierz ipRMsIpl ajIq isMG jOhl, gurdIp isMG cOhfn, aYzItr prdysI pMjfb qy hor kuJ imwqrF nf slfh kIqI. iewkI nvMbr, 1987 ƒ AunHF ƒ prdysI pMjfb sfihq sBf vwloN snmfinq krn df aYlfn kIqf igaf. snmfn smfroh `qy AunHF ƒ kfr ivc cVHf ky ilaFdf igaf. Éud pwg nhIN sn bMnH skdy, byty rfjU ny isr `qy pwg bMnHI. myry vwloN snmfn sBf ivc AunHF dy jIvn aqy sfihq rcnf bfry cfnxf pfieaf igaf. AunHF dI iek khfxI pVH ky suxfeI geI. swq sO zflr dI QYlI Byt kIqI geI. AunHF df AuqÈfh vDfAux leI koiÈÈF kIqIaF geIaF. kdI-kdI AunHF ƒ gurduafry iljf ky lMgr Ckfieaf jFdf. Auh sB kuJ vyKdy pr cuwp rihMdy, ikAuNik bol qF skdy hI nhIN sn.

 

jd pihlI vfr kYnyzf afey sn qF bfhr brÌ peI hoeI sI. tYNprycr ËIro qoN Qwly. asIN AunHF ƒ inafgrf PflË ivKfAux iljf rhy sF. eynI brÌ peI vyK ky kihx lwgy ik lyKk Auh huMdf hY, ijs dy bwcy eynI brÌ qy TMZ ivc byÈwk nMgy pYrIN bfhr tury iPrdy rihx, pr Auhƒ koeI prvfh nf hovy.

 

keI vfr mYN AuhnF ƒ pMjfbI GrF ivc lY jFdf, ijQy pMjfbI gwBrU dfrU pI ky bolIaF pfAuNdy qy nwcdy. keIaF dIaF gorIaF shylIaF vI nfl huMdIaF. AunHF ƒ ieho ijhy QF bhuq psMd sn, ijwQy do vwK vwK siBafqfvF dy lokF df iekwTy qy myl-jol huMdf sI. AunHF ƒ Auh muMzy vI bVy dlyr lwgdy ijhVy lwKF rupey roVH ky, ËmInF vyc ky hËfrF mIl dUr kYnyzf phuMc ky sfl ivc hI afpxy pYsy pUry kr lYNdy hn. AunHF dI pihlI kYnyzf PyrI vyly jdoN AunHF dI ishq TIk sI qF mYN ikhf sI ik jy kMm krnf hY qF kMm iml skdf hY, pr AunHF nFh kr idwqI. Auh kyvl ilKxf hI cfhuMdy sn. iek nfvl qy afpxI svY jIvnI ilKx df ivcfr sI, pr kihMdy sn ik iËlHf ÈyKpurf (pfiksqfn) ivc Cwzy afpxy ipMz PulrvFn qoN ibnF bfkI jIvn df qF AunHF ƒ koeI pqf hI nhIN sI. isrP bfhr df hI pqf sI, aMdr df kuJ pqf nhIN sI lwgf. keI vfr irtfier hox qoN bfad afpxy ipMz jf ky vwsx dI gwl krdy. kYnyzf dI pihlI PyrI qoN prq ky AunHF mÈhUr khfxI 'mwKI` qy “gAU” ilKI sI.

 

lyKkF `coN sMq isMG syKoN, krqfr isMG duwgl qy ajIq kOr AunHF dy bhuq nyVy sn qy dosqF `coN jIvn isMG, pRo: mohn isMG qy gulËfr isMG sMDU afid nfl idl dIaF gwlF kr ilaf krdy sn. AuNj AunHF ƒ pMjfbI dy hr purfxy qy nvyN lyKk bfry pqf huMdf sI. jo vI Cpdf sI, pVHdy sn. ijs dI iek khfxI vI CpI hovy, Ausdy nF df vI pqf huMdf sI. ipMzF qy jwtF bfry ilKIaF khfxIaF AunHF ƒ bVIaF psMd sn. sfrI Aumr AunHF df iksy nfl vfd-ivvfd nhIN sI hoieaf, gwlbfq Gwt krdy sn. jo krdy sn, dy arQ lBx leI smF lgdf sI. mihMdr isMG rMDfvf ƒ AunHF dIaF khfxIaF bhuq psMd sn.

 

23-24 dsMbr 1987 dI rfq svyr dy sfZy iqMn vjy BfbI jI hrbMs kOr ivrk df Pon afieaf. roNidaF eynf hI kih sky ik qyry Bfa jI cly gey. blbIr hux mYN kI krF? ikDr jfvF? puls vfly qF rfqIN 11-30 vjy AunHF ƒ hspqfl lY gey sn ijwQy zfktrF ly AunHF ƒ imRqk GoiÈq kr idwqf sI. kYnyzf dy kfƒn anusfr lfÈ Gr ivc nhIN rwKI jf skdI. sskfr qoN pihlF irÈqydfrF aqy dosqF dy phuMcx qIk lfÈ iPAunrl hom ivc rwKI jFdI hY.

 

vIËf nf imlx kfrn vwzf lVkf srbjIq jrmn qoN vyly isr nf puwj sikaf. ikRsims dIaF CuwtIaF kfrn dUqvfs dy dÌqr bMd sn. vwzI lVkI rubInf ieMzIaf geI hoeI sI. amrIkf vflI zfktr lVkI puwjI. Coty rfjU ny afÉrI sfrIaF rsmF inBfeIaF.

 

prdysF ivc, Éfs kr kYnyzf ivc, ijwQy vDyry anpVH mËdUr lok hI vwsdy hn qy jo pVHy ilKy hn, Auh vI jIvn qorn leI zflrF dI avwsLkqf qy vkq dI qMgI kfrn anpVHF vrgy hI ho gey hn. kYnyzf ivc koeI Gwt hI jfxdf sI ik pMjfbI df iek mhfn khfxIkfr kulvMq isMG ivrk sdf leI clf igaf hY. imwtI nfl moh rwKx vfly lyKkF dI mOq AunHF dy afpxy dyÈ ivc, afpxy lokF ivc hI hoxI cfhIdI hY.

 

kulvMq isMG ivrk dI jMmx BoN ipMz Pulrvn, iËlHf ÈyKpurf (pfiksqfn) qy surgvfs hox vflI QF trFto, kYnyzf dy drimafn iek bhuq lMmf Ìfslf hY, iek bhuq vwzf iKlfa hY[ sYNkVy DrqIaF, phfVF qy smuMdrF df[[[

(blbIr isMG momI qy Ausdf rcnf sMsfr ivcoN)

 

hux qwk KLbrnfmf dI vYWb sfeIt nUM pfTk vyK cuwky hn

Click Here